Cenarrusa Center for Basque Studies

Bizkaie! 2004-02-28 00:00   Euskaldunak munduan
Honen harira, Pete Cenarrusaren proiektu barria aitatu behar dogu. Bera jaiotzaz amerikarra da, baina gurasoak euskaldunak dira eta bizitza guztian euki dau gure herriagaz lotura zuzena. Lehenago be esan dogun moduan, Idahoko Memoriala aurrera ataraten lagundu ebanetariko bat da Cenarrusa. Horrezaz gan, Euskal Herriko historia, hizkuntzea, kulturea, izakerea eta jatorria ondo ezagutzen dauz. Ezaugarri horreen artean, euskereagaz ardura berezia dauka, eta beronen biziraupena derrigorrezkotzat joten dau. Holan ba, Cenarrusa Center for Basque Studies zentroak Boiseko eta beste leku batzuetako unibersidadeakaz ...

La Paz, Bolivia (II)

Bizkaie! 2004-02-28 00:00   Euskaldunak munduan
La Pazetik paraje Tiwanako gizartearen etxeen hondarrak dagoz. Hara joateko esan deuskue furgonetatxu bat hartu behar dogula. Bolivian eta Perun distantzia laburreko bidaiak furgonetan egiten dira, bai herri barruan bai herrien artean. Furgonetan sartu gara, eta itxaroten egon gara jente gehiago sartzeko. Furgonetea bete arte-edo, tiketa saltzen dauanak bentanatik kanpora garrasi egiten dau: “Tiwanako, Tiwanako, Tiwanako....”; arin eta doinu bereziagaz, batzuetan gatxa izaten da jakitea zer dinoan. Furgonetako aulkien erdia beteta egon danean, La Pazetik urtetan hasi gara: “Tiwanako ...

Jon Cortina jesuitea informazino bila Euskadin

Bizkaie! 2004-02-16 00:00   Euskaldunak munduan
Laurogehigarren hamarkadan, adopzinoan emondako ume horreen (gaur egun ez dira umeak jakina) arrastoak Europako eta Amerikako herrialde desbaerdinetan topau dabez, berbarako, Holandan, Frantzian, Guatemalan eta AEBetan. Egoerearen larritasunagaz jaubetuta, Cortinak bilaketeari ekitea erabagi eban, eta horrezaz ganera, El Salvadorreko gobernua Hego Amerikako Giza Eskubideen Auzitegira eroan dau. Beste alde batetik, gaur egun, teknologia barriek arazo honetan eskaini leikien laguntzinoa aprobetxau gura izan dau Jon Cortinak. Hori dala ta, laster Sarean egongo dan web gunerako informazino bila etorri da Euskadira. Atxapunte

Bolivia (I): Titikaka Lakua

Bizkaie! 2004-02-01 00:00   Euskaldunak munduan
Hurrengo egunean, ugarteari bueltea emoten joan gara, eta egun osoa emon dogu horretan. Ibilaldia polita da: lakua ikusten dogu, Peru, Bolivia, lakuan agertzen diran ugartetxuak…; hiru orduko paseoaren ostean bidean gizon bat ikusi dogu. Ugarteko museoa jagoten dauana da. Ugartearen alde honetan zabaldurik dagozan aztarna guztieri ‘museo’ esaten deutsie. Tiwanakoen eta inken sasoiko aztarnak dagoz, sasoi batean egon ziran leku berean. Gizonagaz berbaz egon gara eta euren historia kontau deusku. Orduan jaubetu naz zein desbardina dan bizitzearen ganean daukien ikuspegia ...

Pitxurritu, Sevillako Euskal Etxe barria

Bizkaie! 2004-02-01 00:00   Euskaldunak munduan
Hori guztia aurrera atara ahal izateko turismo bulego legez erabili daiteken lokal baten bila dabilz eta Eusko Jaurlaritzako Turismo Sailagaz be hartu-emonetan dagoz daborduko. Azken buruan, Pitxurritu, Sevillako Euskal Etxearen ganeko informazino gehiago behar izan ezkero, idatzi zure mezua eta ondoko helbidera bialdu: euskaletxeasevilla@VLPCSCA.COM Bizkaie!

Peru (IV): Machu Pichu

Bizkaie! 2004-01-15 00:00   Euskaldunak munduan
Herria atzean itxi eta ondoko mendirantz joan gara Wayna Picchu, mendi barria esan gura dauan horretarantz. Torre baten moduan agiri da gure aurrean, eta erakargarria da, benetan. Oraindino goizeko zazpiak baino ez dira, jente gitxi dago eta aukera parebakoa da ha dana lasaitasunean gozetako. Hasikerea ez da izan gatxa, baina gora joan ahala, arnasea hartzeko geldialditxuak egin behar doguz. Azkenengo zatiak horma bat emoten dau, eta eskuak be erabili behar dira igoteko. Esperientzia polita, baina apur bat beldurgarria be bada ...

Karibetik Kantaurira

Bizkaie! 2003-12-31 00:00   Euskaldunak munduan
Hona hemen, Joakin Arregiren bertsoetako batzuk: Euskal Herriko txoko polit bat Dugu Zizurkil bailara, Han sortu nintzen ta egun batez Etorri Venezuelara, Geroztik hemen moldatu behar Bizitza ahal dan erara. Maitatzen ditut hemengo xarmak Ta maitatzen dut euskara, Bat ez dut inoiz ere ahaztuko Ta bestea ezin laga. Urte Zahar ta Urte Barri (Caracas, 2002ko urtarrilak 1) 1 Urte zahar ta urte barri lelo berdina urtero denok egin nahi gaituzte iragarkien bezero arrakastaren atzetik horren beharrean edo lokarri horri tiraka ...

Peru (III): Cusco, munduaren zila

Bizkaie! 2003-12-31 00:00   Euskaldunak munduan
Herriko merkatua bizi-bizia da eta danetarik topau daiteke. Azokan ortuariak eta frutak saltzeaz ganera, liburuak, sendabelarrak, arropak, eta etxean behar dan guztia saltzen dabe. Askok betiko janzkerea darabile, andreek, batez be. Alkondarea eta jersea. Behe aldean, hiru gona, bata bestearen ganean, eta hiru-lau bolantekaz apainduta; hotz egiten dauanean, manta bat lepotik jarrita eta aurrean lotuta. Sonbrerua ia mundu guztiak erabilten dau: pamela antzekoa zein bonbin erakoa. Ulea trentza bigaz lotuta eta zaharrek be ule luze-luzea daroe. Ume txikiak daukiezanek atzean ...

Peru (II): Andeetako jaunak

Bizkaie! 2003-12-15 00:00   Euskaldunak munduan
Kolkako arroila Arequipatik paraje Kolkako arroila dago. Koloradokoak baino sakonera handiagoa dauka. Benetan ikusgarria da. Kondorrak bizi dira han. Eta gogotsu urten dogu goizeko ordu batetan autobusa hartu eta arroilara joateko. Harrizko bideetatik joan gara. Autobuseko atzeko ardatzaren ganean joan gara eta saltoka, gora eta behera eroan gaitue. Zuloak eta harriak gurpilen azpira sartu dira, eten barik. Ezin barreari eutsi ibili gara. Zazpietarako KolKara ailegau gara: Kondorraren kurutzera. Ez gara izan bakarrak, autobus bi badagoz han, eta laster autobusez eta ...

Peru: irribarrea eta negarra

Bizkaie! 2003-12-01 00:00   Euskaldunak munduan
Amazonas Autobusa hartu dogu Amazonasera joateko: hogeita lau orduko jesarraldia, baina ailegau arte bentanaren bestaldetik agerten jatzuna gozeteaz ganera, badago zer eginik: bideoak ikusi, bingoan jokatu eta eskaintzen daben afaria eta bazkaria jan. Ez da gitxi. Goizean autobusak geldialditxua egin dau armozua jateko: arroza eta okelea, gogorregia ohituta ez dagoan batentzat. Frutea jan dogu. Limatik Amazonasera bidean asko aldatzen da paisajea. Limako inguruak siku-sikuak dira, ez dago ia berderik. Dana da harria, harea eta arbola solteren bat. Iparraldera zoazela, berdea ...

Dave Bieter Boiseko Alkate

Bizkaie! 2003-11-15 00:00   Euskaldunak munduan
Gogoratuko dozuen legez, igaz Dave Bieterren ekinbidez eta Pete Cenarruza orduko Estadu Idazkariaren babesagaz, Idahoko Kongresuak Euskal Herriaren autodeterminazioaren alde onartutako Joint Memorialak sekulako zaparradea eragin eban. Euskal Herriak konponbidea behar dauela jakinik eta zeozelako ekarpena egin gurean, hiru puntuz osotutako idatzia aurkeztu eben: indarkeria adierazpide guztiak geldiazotea, bake prozesua abiarazotea eta euskaldunek autodeterminazinorako daben eskubidearen aldeko aldarria egitea. Bizkaie!

Norbert Tauer (Pilsen, 1898-Praga, 1983) euskaltzale txekiarraren gutunen fondoa jaso dau Eusko Ikaskuntzak

Bizkaie! 2003-11-01 00:00   Euskaldunak munduan
1955ean Euskaltzaindian sartu zan. Zenbait urte geroago, Euskaltzaleak euskaraz idatzitako gutunen lehiaketan saritu eben eta 1962an Ekin argitaletxeak horreen antologia argitaratu eban "Bere idazkiak" izenburukoa. Bizitzan zehar, hainbat euskal aldizkaritan kolaboratzaile izan zan. Bizkaie!

Euskal Gobernuak 65.000 euro bideratu ditu diasporako euskaldunei laguntzeko

Bizkaie! 2003-10-15 00:00   Euskaldunak munduan
Dekretuan zehatz adierazitako baldintzak beteten dabezan lagunek Euskal Etxeetara jo beharko dabe eskabideen konbalidazinoa eta tramitazinoa bideratzeko. Euskal Etxeetako bazkideak euren zentruetara jo beharko dabe informazino eske eta eskabideak aurkezteko eta Euskal Etxeetako bazkide ez diran Euskal Kolektibidadeetako kideaek euren lurralde edo eskualdeko hurren daben Euskal Etxera joango dira. Lurraldean edo eskualdean Euskal Etxerik ez daben lagunek, ostera, herrialdeko beste edozein Euskal Etxetara joatea, beste erremediorik ez dabe izango. Bizkaie!

Txileko idazleen berpizkundea

Bizkaie! 2003-10-01 00:00   Euskaldunak munduan
Carlos Aldunate eta Leonel Lienlafek "Voces Mapuches" liburua argitaratu dabe alkarregaz Carlos Aldunate abokatu eta arkeologo nafarrak 'Voces Mapuches' liburu elebiduna argitaratu dau Leonel Lienlafen laguntzinoagaz. Liburu honetan mapuche herriaren mundua azaltzen da bi hizkuntzatan, gaztelaniaz eta mapudungun hizkuntzaz, bere biztanleen testigantza, olerki eta kontuekaz. Adunatek, Txileko Kolonaurreko Arte Museoaren zuzendariak, herri hori ezagutzeko kanpoko ikuspuntu akademikotik aldendu eta mapuche munduko errealidadeari lekua ixteko ideia azpimarratu eban. "Ikasketa antropologikoetan, normala da herri honeek adituek deskribidutea baina oso ondo trebatuta egon ...

Mercedes Mendive akordeoilariaren lehen diskoa laster AEBetan salgai

Bizkaie! 2003-09-15 00:00   Euskaldunak munduan
Diskoaren aurkezpen kontzertuekaz jarraituz, zemendiaren 1ean Gardnervillen, St. Galls Community Center-en eskainiko dauena nabarmendu behar da. Carson Valley-ko Merkataritza Ganbararen ekinbidez antolatutako kontzertua izango da. Bizkaie!

Argentinatik bueltan

Bizkaie! 2003-09-15 00:00   Euskaldunak munduan
Martxan dagoeneko Artaburu Euskaltzale Alkartea Orain hiru bat hilabete abiarazo eben Mar de Platako Denak Bat Euskal Etxean. Helburua argia da: euskerearen inguruan ahalik eta jente gehien batzea, Euskal Etxeko kideak zein interesautako guztiak. Orain urte batzuk, 70. hamarkadearen hasieran, 73an gitxi gorabehera, euskerazko lehenengo ikastaroak emon ebezan Mar de Platan. Juan Ignacio Landeta 'Artaburu' bizkaitarra hasi zan zeregin horretan eta, orain, euskera ikastaroen 30. urteurrenean, lehenengo irakaslea omendu gurean, urteotan egindako beharra saritu gurean, gaur egungo maisu eta ikasleek ...

Ainhoa Arteta sopranoa eta Martin Ugalde idazlea 2002ko Euskaldun Unibersal

Bizkaie! 2003-09-15 00:00   Euskaldunak munduan
Aurkezpen larregirik ez dabe behar gipuzkoar bi honeek baina badaezpada, hona hemen jakingarri batzuk: Ainhoa Arteta, munduan zehar ezaguna dan sopranoa Tolosan jaio zan 1964ko irailaren 24an. Bost urtegaz Maria Callasen disko bat entzun ebanean sortu jakon musikarako garra. Geroago, aitak Tolosan sortutako koruan hasi zan kantari. Donostiako konserbatorioan ikasketak egin ostean, 18 urtegaz Italiara egin eban salto kantu ikasketak egiteko. Pavarottiren maisuagaz ibili zan. 1987an, Aldundiaren beka bati esker, New Yorkera joan zan interpretazino ikasketak egiten. Pare bat urte ...