Bolivia (IV): Uyuniko Gatzagea

Bizkaie! 2004-04-02 00:00   Euskaldunak munduan
Gatzez egindako hotel bat be bisitau dogu. Hormak, oheak, jesarlekuak, mahaiak, behe-gana..., dana gatzez egindakoa da. Han lo egitea ez da biguna izango, baina ziur esperientzia berezia dala. Horren ostean, Arrantzalearen Islara joan gara. Esnezko itsasoaren erdian dagoan isla bat da. Kaktusez beterik dago eta ganera batzuk sano zaharrak dira. Eureratiko batek hamabi mila urte ei daukaz. Urtero zentimetro bat hazten da eta 12 metro daukaz. Bestalde, lekuari Arrantzalearen Islea esaten deutsie, isleak, antza, arrain etxurea daukalako. Han jan dogu ...

Euskal enpresak mundura

Bizkaie! 2004-03-26 00:00   Euskaldunak munduan
Dudarik ez dago hain enpresa garrantzitsu batek Zamudion egoitzea eukiteak zelako garrantzia gehitzen deutson bertako Parke Teknologikoari. Baina ESI-gaz batera badagoz beste hainbat enpresa ospetsu be, bertokoak zein nazinoartekoak. Besteak beste, BBK eta SARENET topau geinkez, baita Euskaltel S.A. be. Beharbada guretzat hain ezagunak ez diranen artean ROBOTIKER eta OWASYS topau geinkez. Honen guztiaren haritik, Zineti enpresearen adibidea be komentau geinke. Izan be, enpresa bizkaitarrak Suediako AB Herman Gotthadt-en atal nautikoagaz banaketarako kontratu esklusiboa sinatu dau. Hemetik aurrera, Loiun ...

Bolivia (III): 'Kokea ikur edo sinbolo nagusia da'

Bizkaie! 2004-03-19 00:00   Euskaldunak munduan
Eguneroko bizimoduan be sano inportantea da. Han kafea hartzen dan moduan, hemen, bazkaldu ostean, kokea mastiketan da. Eraginak honeek dira: ahoan anestesia modukoa, alaitasuna, adimena zabaltzen danaren eta gorputzak indar gehiago daukanaren sensazinoa eta abar. Mastiketako orriari zanak kendu behar jakoz, gero ahoan sartu eta haginka egiteko. Apur bat baino ez dogu mastikauko; gero, bertan itxi behar da eta txistuagaz nahasten danean, urak urtengo dau. Hamar-hamabost minutuko eragina dauka; ostean, orri gehiago sartu behar dira. Kokea mastiketea kaltegarria baino gehiago ...

Beste Euskal Etxe bat New York-en

Bizkaie! 2004-03-12 00:00   Euskaldunak munduan
Emilia Doyaga izan zan ekimenaren bultzatzaile nagusia. Harro dago New York-eko lehenengo euskal etxearen sortzaileetariko bat izateaz (Brooklyn) eta orain beste bat martxan ipinteko erronkeagaz gogor dabil, Manhattanen hain zuzen be. New York-eko Unibersidadeko irakaslea izandakoa da eta St. John´s Unibersidadean be eskolak emon ditu, beste leku askoren artean. Berak dinoanez, asko dira bertan bizi diran euskaldunak. Halan da be, uriburu honetan dagoan bizimodua (askotan gogorra) dala ta, jente askok inguruko auzoetara edo uri txikietara egin dau alde, lasaitasun ...

Cenarrusa Center for Basque Studies

Bizkaie! 2004-02-28 00:00   Euskaldunak munduan
Honen harira, Pete Cenarrusaren proiektu barria aitatu behar dogu. Bera jaiotzaz amerikarra da, baina gurasoak euskaldunak dira eta bizitza guztian euki dau gure herriagaz lotura zuzena. Lehenago be esan dogun moduan, Idahoko Memoriala aurrera ataraten lagundu ebanetariko bat da Cenarrusa. Horrezaz gan, Euskal Herriko historia, hizkuntzea, kulturea, izakerea eta jatorria ondo ezagutzen dauz. Ezaugarri horreen artean, euskereagaz ardura berezia dauka, eta beronen biziraupena derrigorrezkotzat joten dau. Holan ba, Cenarrusa Center for Basque Studies zentroak Boiseko eta beste leku batzuetako unibersidadeakaz ...

La Paz, Bolivia (II)

Bizkaie! 2004-02-28 00:00   Euskaldunak munduan
La Pazetik paraje Tiwanako gizartearen etxeen hondarrak dagoz. Hara joateko esan deuskue furgonetatxu bat hartu behar dogula. Bolivian eta Perun distantzia laburreko bidaiak furgonetan egiten dira, bai herri barruan bai herrien artean. Furgonetan sartu gara, eta itxaroten egon gara jente gehiago sartzeko. Furgonetea bete arte-edo, tiketa saltzen dauanak bentanatik kanpora garrasi egiten dau: “Tiwanako, Tiwanako, Tiwanako....”; arin eta doinu bereziagaz, batzuetan gatxa izaten da jakitea zer dinoan. Furgonetako aulkien erdia beteta egon danean, La Pazetik urtetan hasi gara: “Tiwanako ...

Jon Cortina jesuitea informazino bila Euskadin

Bizkaie! 2004-02-16 00:00   Euskaldunak munduan
Laurogehigarren hamarkadan, adopzinoan emondako ume horreen (gaur egun ez dira umeak jakina) arrastoak Europako eta Amerikako herrialde desbaerdinetan topau dabez, berbarako, Holandan, Frantzian, Guatemalan eta AEBetan. Egoerearen larritasunagaz jaubetuta, Cortinak bilaketeari ekitea erabagi eban, eta horrezaz ganera, El Salvadorreko gobernua Hego Amerikako Giza Eskubideen Auzitegira eroan dau. Beste alde batetik, gaur egun, teknologia barriek arazo honetan eskaini leikien laguntzinoa aprobetxau gura izan dau Jon Cortinak. Hori dala ta, laster Sarean egongo dan web gunerako informazino bila etorri da Euskadira. Atxapunte

Bolivia (I): Titikaka Lakua

Bizkaie! 2004-02-01 00:00   Euskaldunak munduan
Hurrengo egunean, ugarteari bueltea emoten joan gara, eta egun osoa emon dogu horretan. Ibilaldia polita da: lakua ikusten dogu, Peru, Bolivia, lakuan agertzen diran ugartetxuak…; hiru orduko paseoaren ostean bidean gizon bat ikusi dogu. Ugarteko museoa jagoten dauana da. Ugartearen alde honetan zabaldurik dagozan aztarna guztieri ‘museo’ esaten deutsie. Tiwanakoen eta inken sasoiko aztarnak dagoz, sasoi batean egon ziran leku berean. Gizonagaz berbaz egon gara eta euren historia kontau deusku. Orduan jaubetu naz zein desbardina dan bizitzearen ganean daukien ikuspegia ...

Pitxurritu, Sevillako Euskal Etxe barria

Bizkaie! 2004-02-01 00:00   Euskaldunak munduan
Hori guztia aurrera atara ahal izateko turismo bulego legez erabili daiteken lokal baten bila dabilz eta Eusko Jaurlaritzako Turismo Sailagaz be hartu-emonetan dagoz daborduko. Azken buruan, Pitxurritu, Sevillako Euskal Etxearen ganeko informazino gehiago behar izan ezkero, idatzi zure mezua eta ondoko helbidera bialdu: euskaletxeasevilla@VLPCSCA.COM Bizkaie!

Peru (IV): Machu Pichu

Bizkaie! 2004-01-15 00:00   Euskaldunak munduan
Herria atzean itxi eta ondoko mendirantz joan gara Wayna Picchu, mendi barria esan gura dauan horretarantz. Torre baten moduan agiri da gure aurrean, eta erakargarria da, benetan. Oraindino goizeko zazpiak baino ez dira, jente gitxi dago eta aukera parebakoa da ha dana lasaitasunean gozetako. Hasikerea ez da izan gatxa, baina gora joan ahala, arnasea hartzeko geldialditxuak egin behar doguz. Azkenengo zatiak horma bat emoten dau, eta eskuak be erabili behar dira igoteko. Esperientzia polita, baina apur bat beldurgarria be bada ...

Karibetik Kantaurira

Bizkaie! 2003-12-31 00:00   Euskaldunak munduan
Hona hemen, Joakin Arregiren bertsoetako batzuk: Euskal Herriko txoko polit bat Dugu Zizurkil bailara, Han sortu nintzen ta egun batez Etorri Venezuelara, Geroztik hemen moldatu behar Bizitza ahal dan erara. Maitatzen ditut hemengo xarmak Ta maitatzen dut euskara, Bat ez dut inoiz ere ahaztuko Ta bestea ezin laga. Urte Zahar ta Urte Barri (Caracas, 2002ko urtarrilak 1) 1 Urte zahar ta urte barri lelo berdina urtero denok egin nahi gaituzte iragarkien bezero arrakastaren atzetik horren beharrean edo lokarri horri tiraka ...

Peru (III): Cusco, munduaren zila

Bizkaie! 2003-12-31 00:00   Euskaldunak munduan
Herriko merkatua bizi-bizia da eta danetarik topau daiteke. Azokan ortuariak eta frutak saltzeaz ganera, liburuak, sendabelarrak, arropak, eta etxean behar dan guztia saltzen dabe. Askok betiko janzkerea darabile, andreek, batez be. Alkondarea eta jersea. Behe aldean, hiru gona, bata bestearen ganean, eta hiru-lau bolantekaz apainduta; hotz egiten dauanean, manta bat lepotik jarrita eta aurrean lotuta. Sonbrerua ia mundu guztiak erabilten dau: pamela antzekoa zein bonbin erakoa. Ulea trentza bigaz lotuta eta zaharrek be ule luze-luzea daroe. Ume txikiak daukiezanek atzean ...

Peru (II): Andeetako jaunak

Bizkaie! 2003-12-15 00:00   Euskaldunak munduan
Kolkako arroila Arequipatik paraje Kolkako arroila dago. Koloradokoak baino sakonera handiagoa dauka. Benetan ikusgarria da. Kondorrak bizi dira han. Eta gogotsu urten dogu goizeko ordu batetan autobusa hartu eta arroilara joateko. Harrizko bideetatik joan gara. Autobuseko atzeko ardatzaren ganean joan gara eta saltoka, gora eta behera eroan gaitue. Zuloak eta harriak gurpilen azpira sartu dira, eten barik. Ezin barreari eutsi ibili gara. Zazpietarako KolKara ailegau gara: Kondorraren kurutzera. Ez gara izan bakarrak, autobus bi badagoz han, eta laster autobusez eta ...

Peru: irribarrea eta negarra

Bizkaie! 2003-12-01 00:00   Euskaldunak munduan
Amazonas Autobusa hartu dogu Amazonasera joateko: hogeita lau orduko jesarraldia, baina ailegau arte bentanaren bestaldetik agerten jatzuna gozeteaz ganera, badago zer eginik: bideoak ikusi, bingoan jokatu eta eskaintzen daben afaria eta bazkaria jan. Ez da gitxi. Goizean autobusak geldialditxua egin dau armozua jateko: arroza eta okelea, gogorregia ohituta ez dagoan batentzat. Frutea jan dogu. Limatik Amazonasera bidean asko aldatzen da paisajea. Limako inguruak siku-sikuak dira, ez dago ia berderik. Dana da harria, harea eta arbola solteren bat. Iparraldera zoazela, berdea ...

Dave Bieter Boiseko Alkate

Bizkaie! 2003-11-15 00:00   Euskaldunak munduan
Gogoratuko dozuen legez, igaz Dave Bieterren ekinbidez eta Pete Cenarruza orduko Estadu Idazkariaren babesagaz, Idahoko Kongresuak Euskal Herriaren autodeterminazioaren alde onartutako Joint Memorialak sekulako zaparradea eragin eban. Euskal Herriak konponbidea behar dauela jakinik eta zeozelako ekarpena egin gurean, hiru puntuz osotutako idatzia aurkeztu eben: indarkeria adierazpide guztiak geldiazotea, bake prozesua abiarazotea eta euskaldunek autodeterminazinorako daben eskubidearen aldeko aldarria egitea. Bizkaie!

Norbert Tauer (Pilsen, 1898-Praga, 1983) euskaltzale txekiarraren gutunen fondoa jaso dau Eusko Ikaskuntzak

Bizkaie! 2003-11-01 00:00   Euskaldunak munduan
1955ean Euskaltzaindian sartu zan. Zenbait urte geroago, Euskaltzaleak euskaraz idatzitako gutunen lehiaketan saritu eben eta 1962an Ekin argitaletxeak horreen antologia argitaratu eban "Bere idazkiak" izenburukoa. Bizitzan zehar, hainbat euskal aldizkaritan kolaboratzaile izan zan. Bizkaie!

Euskal Gobernuak 65.000 euro bideratu ditu diasporako euskaldunei laguntzeko

Bizkaie! 2003-10-15 00:00   Euskaldunak munduan
Dekretuan zehatz adierazitako baldintzak beteten dabezan lagunek Euskal Etxeetara jo beharko dabe eskabideen konbalidazinoa eta tramitazinoa bideratzeko. Euskal Etxeetako bazkideak euren zentruetara jo beharko dabe informazino eske eta eskabideak aurkezteko eta Euskal Etxeetako bazkide ez diran Euskal Kolektibidadeetako kideaek euren lurralde edo eskualdeko hurren daben Euskal Etxera joango dira. Lurraldean edo eskualdean Euskal Etxerik ez daben lagunek, ostera, herrialdeko beste edozein Euskal Etxetara joatea, beste erremediorik ez dabe izango. Bizkaie!