Espainia eta eremu urriko hizkuntzak (I)

Bizkaie! 2004-06-25 00:00   Euskerea berbagai
Orobat, deskargu txostena idatzita dagoan eran, Espainiar Estaduak hartutako konpromisoak betetea Erkidegoen esku itxi dau, aldian-aldian daukien borondatearen arabera, erantzukizunari uko eginaz eta eskuak garbituz. Baieztapena kontraesankorra da arrazoi birengaitik; batetik, nazinoarteko ordezkaritzea Administrazino Zentralaren eskuduntzea da, Erkidegoek ez daukie ordezkaritza ofizialik Europan, halan da ze, Erkidegoek Estaduaren bitartez hartu dabezan eskakizunak eta betebeharrak, baita horreen esangurea Estaduak jakinarazo behar deutse; bestetik, Erkidego batek autortutako konpromisoak ez beteteak (Nafarroako Gobernuak beteten ez dauazala nahiko kontu garbia eta ezaguna da. Era ...

Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa ‘04

Bizkaie! 2004-06-25 00:00   Bertsolaritzea
Gidabaimenik bako bertsolari nagusienen kategorian Josu Martinez (txapeldun), Jon Agirre (txapeldunorde), Manex Sagarna eta Olatz Ibarluzea lehiatu ziran. Josu Martinez bilbotar bertsolariak bigarren faseko bakarkako lanean eskuratu eban txapela, Jon Agirregaz ia alderik be egon ez zan arren. Gaia hau zan: “Josu, orain gitxi Ibilaldia izan da eta zuk hainbat gazte ikusi dozuz bertan; asko eta asko gaztelaniaz berbetan”. Bere azken bi puntuek halako zer edo zer esan eben: “Gure herria eta hizkuntza babestu beharra dago, gurean hitzak balio baitu ...

Hegalabur solomoa, sisho berde arrozagaz

Bizkaie! 2004-06-25 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lehenengo eta behin arroza egosiko dogu, irakiten 45 minutu euki behar dogu, ura gatza eta orio apur bategaz. Egosten danean, koladore batera atara eta ur hotzetatik pasauko dogu, egoste prozesua eteteko. Arroza erreserbau egingo dogu saltsea preparetan dogun bitartean. Preparauko dogun saltsea, saltsa berdea izango da eta horretarako prest eukiko doguz oliba-orioa, berakatza, ardao zuria, arrain saldea eta txiki-txiki egindako perejila. Behin arroza eta saltsa berdea daukaguzanean, biak nahastauko doguz arroza amaitzeko. Gauzak holan, hegalaburra faltako jaku amaitzeko ...

Sei milioi hektolitro ardao gehiago Europako Batasunean

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Jan edanak
 Eslovenian ardaoa produziduten daben hiru eskualde dagoz. Bata itsasaldekoa, Primorski izenekoa, Italiatik hur. Ipar-ekialdean, Austriatik hur, beste bat eta hirugarrena hego-ekialdean Posavski izenekoa.  Eslovakian 17.000 hektarea inguru mahasti dagoz, batez be hegoaldean, hego-ekialdean eta hego-mendebaldean. Bertan, sei eskualdetan produziduten da ardaoa: Karpato Txikiak, Hegoaldeko Eslovakia, Nitra, Erdialdeko Eslovakia, Ekialdeko Eslovakia eta Tokay Eslovakoaren eskualdea.  Txekiar Errepublikan, munduko garagardao konsumitzaile handienean, kalidade handieneko ardaoak egiten dira, Moravia eta Bohemia.  Txiprek, bestalde, ardaogintzan munduko tradizinorik zaharrenetarikoa dauka ...

Perretxikoen errebueltoa

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Preparazinoa ez da oso gatxa, kontuan hartu behar dogun gauza bakarra momentuan egitea da. Beraz, horretarako osogai guztiak prest eukiko doguz ezertan hasi aurretik. Osogaietatik aparte, jatekoa pegetan ez jakon zartagin bat, egurrezko koilara bat eta errebueltoa atarateko plater sakon bat; ez ahaztu, errebueltoa egin eta segiduan zartaginetik atara behar dala, gehiago egosi ez daiten. Beraz, dana prest daukagunean, jateko ordua hur dagoanean, errebueltoa preparetan hasiko gara. Horretarako, zartagina oliba-orioz jarri sutan eta txiki-txiki egindako berakatza gaineratuko dogu ...

Elikagai prijiduak preparetako aholkuak (II)

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Jan edanak
Orioa ondo prijiduteko kontseju batzuk - Orioa ez da su-bizian berotu behar, astiro baino. - Ez deutsagu itxi behar orioari kea botaten. Kea botateak tenperatura kritikora ailegau dala adierazoten dau, hau da, orioa transformetan dan tenperaturara. - Orioa erabili eta gero filtrau edo iragazi egin behar dogu, geratu jakozan elikagai hondakinak kentzeko. Bertan geratzen diran elikagai-hondakinek orioaren degradazinoa bizkortu egin leikie. - Ohar guzti honeek kontuan euki badira, oliba-orio bera 5-6 biderrez erabili daitekela esaten da, baina gitxiagotan erabiltea gomendagarriagoa da (2-3 bider inguru ...

Bategiteak eta fideltasun-programak abiazinoan

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Bidaide
Mundu mailako aliantzak Hegazkin konpainien arteko lehia edo konpetentzia sekulakoa da eta sarritan larri ibilten dira batzuk ekonomia orrialdeetan zenbaki gorriak dabezala. Oraindino gogoan daukat Swissair eta Sabena konpainien porrota, hasikeran hegaldiak bertan behera itxi eta geroago ateak zarratu behar izan ebezanean. Hegaldi merkeak eskaintzen dabezan konpainiak, besteak beste, Easyjet edo Ryanair gero eta indartsuago dabiz eta konpainia 'handiak' be hasi dira bildurtzen. Orain urte batzuk, 1997an, lehen aliantza erraldoia sortu zan krisiari aurre egiteko: 'Star Alliance' hain zuzen be ...

Santxo Gartzia IV.a Peñaleneko

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   antxina-barri
Bitartean, Nafarroako Erregeak beste arazo bateri eutsi behar izan eutson: Zaragozako errege musulmana zan Almuetadiren kontra egin behar izan eban honek ez ebalako onartzen Nafarroako erregeari emon behar eutsozan diruak emotea. Arazoa Aragoi, eta Nafarroako Erregeek Zaragozako musulmanakaz adostutako hitzarmenaren bitartez lortu zan. Erresumea bakean zalarik, Erregeak barriro be ekin eutson barruko kontuak konpondu eta sendotzeko asmoari. Nafarroan sasoi honetakoa da, esate baterako, Europa guztirako benetan garrantzitsua izan zan Clunytik etorritako fraileen zabalkundea. Baina inguruko erreinukaz izandako hainbat arazo izanda ...

HABEk "Boga" ezarri dau, euskerea Internet bidez ikasteko sistemea

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   sarean
Bost ikastaro BOGAk euskalduntze-prozesu osoa hartzen dau, eta bost ikastarotan dago zatituta. Ikastaro bakotxa 15 unidadetan banatzen da, eta horreetako baktxa 10 saiotan. Saioak ariketakaz osotuta dagoz, eta horreek behar bezala eginda, ikasleak aurrerantz segiduko dau. BOGArako sarbidea edonok euskera-eskola baten bidez matrikulatu beharko dau, euskaltegi edo Euskal Etxeetan. BOGA Internet sisteman oinarritzen da, eta, beragaz behar egiteko, erabiltzaileak pasahitz bat eskuratuko dau. Erreztasun ugari eskeintzen dauz, beraz, HABEk bere proiektu barrian. Orain, ikastea baino ez da falta, danen artean ...

Urge Overkill, Turbonegro, MC5, Kuraia eta The Wildhearts lako taldeak aurtengo Gasteizko Azkena Rock jaialdian

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Musikea
MC5 Duda barik, MC5 talde mitikoa izango da jaialdiko izar nagusienetakoa. Detroit uriko banda historikoari eusten deutsen hiru musikariak taula gainean ikusiko doguz: Michael Davis (Baxua), Wayne Kramer (kitarra) eta Dennis "Machine Gun" Thompson (bateria). Birako kontzertuetan musikari gonbidatu ugari izaten dabez, besteak beste, Deniz Tek (Radio Birdman), Mark Arm (Mudhoney), Evan Dando (Lemonheads), Tim Rogers (You Am I), Howlin' Pelle Almquist (The Hives), Marshall Crenshaw, Mark Lanegan (Screaming Tress), Nick Royale (The Hellacopters) edo Lemmy Motorhead. Kanpoko taldeen artean ...

Dirutzea e-publizidadean

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   sarean
Ameriketako Estadu Batuetako Interactive Advertising Bureau erakundeak urtero egiten dauan ikerketearen arabera, aurtengo lehenengo hiru hilabeteetan, Interneten, publizidadean inoizkorik diru gehien gastau dabe enpresek, 2.300 milioi dolar hain zuzen be. Igazko denporaldi berean baino % 40 baino gehiago suposetan dau zifra horrek, eta egia esan, igoerea nabarmena da. Kontu danetan legez, beti dagoz pastelaren zati handiena eroaten dabezanak. Aitatu beharrik ere ez da egongo, askok jakingo dabe nortzuk dagozan, euren guneetan publizidadea ipinteko lekuak salduta, irabazi gehien hartu dabezanen buruan ...

JAIki 2004, jaiaren eta Euskal Herriko herri kulturearen aldarrikapena

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Kulturea
Jai eta Herri Kulturearen Aldeko Manifestua 1. Euskal Herrian jaiaren zentzua bizirik dago eta agirikoa da herritarrek jaiari erakusten deutsen atxikimentua. Egun, oraindino, herri honetako kulturearen oinarrian dagozan atabismo zabaleko ospakizunek bere horretan diraute. Inauterietatik Sanferminetara, Aste Nagusian zehar, jaia osasuntsu dabil. 2. Artista, musikari, idazle, konpartsa, peña, blusa, jai batzorde eta herri kulturan txertatuta dagozan ganerako eragileen zeregina jaia bere zentzu osoan iraunarazotea da (errituak, zentzu iniziatikoa, alaitasuna, alkartasuna, ironia, umorea, kritika, heterodoxia, orgia, katarsia). Ez ditu protagonismo edo ...

Sareak euskal diasporeari ekarri deutsozan onurak

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Euskaldunak munduan
Izen propioren bat emotekotan, Blas Pedro Uberoaga jatorku burura, berak sortu eban eta euskerazko lehenengo web orria. Hartu-emon digitalen aitzindaritzat joten dabe bera askok eta askok, izan be, 90eko hamarkadan hasi eban proiektua euskal komunikabideen eta kulturearen erreferentzia bihurtu zan. Izan be, euskal izakerako oso espazio gitxi egozan orduan, eta Uberoagak berak autortzen dauan legez, ‘ideia ona otu jatan hortik jotea’. Posta zerrendara jentea batzen, barriak eguneratzen eta artikuluak jasoten, webgune sendoa osotu eban, bere ezizenagaz: ‘buber’. Orain, izen hori ...

Andrazko eta neskato zurien salerosketea Europako bihotzean

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   txutxu-mutxuan
KFOR eta UNMIKen inplikazinoa UNMIK-eko poliziek (Nazino Batuek Kosovo behin-behinean administretako zeregina daukan erakundearen poliziak), KFOR-eko langileek (NATOren agindupeko indar militarra) eta herrialdea berregiteko ardurea daukien kontratistek inmunidade oso-osoa daukie eta legez ezin dabez auziperatu, NBEko idazkari nagusiak eskubide hori kentzen ez badeutse behinik behin. Inmunidade hori bi biderrez kentzea eskatu eta kasu biotan behin-behinean kendu da, bata 2002an eta bestea 2003an; horrek polizia bi auziperatzeko aukerea emon eban. Edozelan be, gaur egun Kosovon ezin da KFOR-eko kiderik epaitu, andrazko ...

The Ladykillers

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Zinemea
Beharbada Coen anaien azkenengo behar honek jarraitzaile sutsuak nahasteko helburua euki dau. Edo, akaso, arrisku formula barriak topetako irudimena agortu jake. Edozelan be, anaia bien azken produktu hau komedia funtzional eta zuzena besterik ez da, euren ibilbideko arrakastarik eta diru sarrerarik handienak emon eutsezan aurreko “Intolerable cruelty” filmaren ildotik doana. Horrela bada, film honetan Coendarren hain gustukoak diran ukutu groteskoak eta egoera absurdoak ikusteko aukerea egonagaitik be, pelikuleari darion sundea sano komertziala da. Zuzendari eta gidoi-egileari hainbeste gustetan jakezan egoera ...

'The day after tomorrow', egunotako estreinaldi esanguratsuena

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Zinemea
Laburbilduz, asteon ikusi ahal izango dogun film honetan efektu berezien maisuen erresumaz gozetako abagune ezin hobea izango da. Ganera, horregaz batera ondo bilbatutako gidoi eta istorioa agindu deuskue, Bushen kontrako keinu eta ukutu politikoak eta guzti. Ikusi beharko hori guztiori egia ete dan. Joseba Terreros

Berbabarrigintzea

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Euskerea berbagai
Berba barriak egikeran, ostera, kontuan euki behar da zelan egiten diran eta bi berba batzean zein dan adierazo gura dogun kontzeptu barria. Izan be, kantagintzea kantuak egitea izan leiteke, baina zer da kulturea egitea? Zeintzuk dira kulturea egiteko behar diran osogaiak? Pentsau leiteke kulturea sustatzeari egiten deutsola erreferentzia berbeak, baina gaztelaniaz “creación musical/de canciones” esan geinke, baina ez “creación cultural” lakorik. “Promoción/fomento de la cultura” askoz be normalagoa izango zan. Azkenik, zer ez esan euskalgintzeari buruz? Kasik egunero ...

Adolfo Arejita eta Itziar Laka, Andolin Eguzkitza euskaltzaina zanaren aulkia hartzeko hautagaiak

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Euskerea berbagai
Adolfo Arejita Bilbotarra, baina umearoa Morgan (Bizkaia) pasau eban. Deustuko Unibersidadean Filologia eta Letretan lizentziatua, Erromanikoaren sailean. Unibersitate horretan dihardu, irakasle lanetan, 1980-81 ikasturtean hasita, gaurdaino; honako gaiak erakutsi ditu: Euskerearen Morfosintaxia, Euskerearen Gramatika Historikoa, Euskal Literatura Klasikoa eta Lexikologia eta Semantika. Euskal Herriko Unibersidadeko irakasle be izan da, 1992-1994 bitartean etaEuskal Hizkuntzearen Teoria eta Egitura eta Gaurregungo Literatura Unibersala gaiak emon ditu. Kazetari beharretan be ibilitakoa da: Bilboko Herri Irratian, TVE-eko Bilboko Zentroan eta Bizkaia Irratian. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle ...

Zazpi eskualde zazpi txapeldun

Bizkaie! 2004-06-18 00:00   Bertsolaritzea
Bizkaiko txapelketara begira Daborduko badakigu zein zazpi bertsolarik kantauko daben Bizkaiko Txapelketako kanporaketetan. Honeeri izena emoten daben 2002 aurreko txapelketetako finalistak batuko jakez (2002ko finalistak finalaurretara sailkatuta dagoz zuzenean), eta Eskualdeetako Txapelketetatik puntuazinoaren arabera sailkatutakoak, hogeita hamarreko zerrendea osotu arte. Antolatzaileek izen emotea zabalduko dabe hurrengo hilabeteetan eta orduan jakingo dogu zehatz nortzuk kantauko daben Bizkaiko Txapelketan. Guk Eskualdeetako Txapelketan 200 puntutik gora lortu dabenen zerrendea dakartsuegu, honeek dira eta sailkatzeko aukerea euki lekienak (bat baino gehiago kanpoan geldituko da ...