Edari alkoholikoak energia iturri?

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Jan edanak
Gomendio orokorrak Edari alkoholikoen kontsumoa murriztea da onena; dana dala, jatekoagaz graduazino txikiko edariren bat hartzea ona izan daiteke (sagardaoa, garagardoa eta ardaoa). Likoreen kasuan, edatekotan, noz edo noz edan beharko geunkez. Gomendioak emoten diranean, normalean ez da sagardaoaz ezer esaten, oso jende gitxik edaten dauelako sagardaoa egunero baina lehen esandako moduan, jatekoagaz sagardao apur bat edatea ez da kaltegarria. Garagardaoaren kasuan, edari hau ez da hain gomendagarria ze gasduna danez, batzuetan haize-minak sortu leikezalako. Aholkuak gehienetan ardaoaren inguruan emoten ...

Rias Baixas

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Jan edanak
Lurraldearen berezitasunak Lurralde honek ezaugarri berezi asko ditu eta berezitasun horreei esker ardao bereziak egiten ditue bertan. Ardao honeek ardao eskasak ziran bolada baten baina gaur egun, merkatuan dagoan ardao zuri onenetariko da Rias Baixas Jatorri Deiturakoa. Ardaoari nortasun berezia emoten deutsen ezaugarrien artean, nabarmenena eguraldia bera da. Euri zaparrada handiak, eguzki isolazino faltea edo eguna eta gauaren arteko tenperatura aldaketa handirik ez egotea (sano garrantzitsua mahatsaren heldutasun fenolikorako). Beste alde batetik, mahastizaintzan aldaketea beharrezkoa zan eta, azken urteotan, teknika ...

'Artza-Mendi' petroliontzia

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   antxina-barri
Edozelan be, ontziak denpora gitxi emon eban Sota-Aznar konpainian. Campsa monopolio-konpainia, 1927an sortu eban Espainiako Gobernuak petrolioagaz zerikusia eukan negozioa gestionetako. Kontuak kontu, petrolioa garraiotzeaz arduratzeko be jaio zan konpainia barria eta Sotatarrak gura ez arren, 'Artza-Mendi' baporea saldu egin behar izan eutsen aitatutako konpainiari Espainiako gobernuak behartuta. Beraz, 1927ko abenduaren 26tik aurrera 'Artza-Mendi' izena kendu eta 'Zorroza' izenagaz bataiatuz, Campsarako lanean hasi zan ontzia. 1965. urtera arte jarraitu eban itsasontziak 'Zorroza' izenagaz, handik ona eta hemendik hara, petrolioa batetik ...

Erramun Osa: 'euskerearen etorkizuna egunero eregi behar dogu danon artean'

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Euskerea berbagai
6. Orain urte batzuk helduen euskalduntzeak eta alfabetatzeak aparteko indarra izan eben eta gaur egun askosaz jente gitxiago dabil euskaltegietan. Orain erabilerearen garrantzia azpimarratzen da. Sasoietara eta egoeretara egokitzeko ordua ete da? Euskerearen berreskurapena fenomeno urbanoa da eta une honetan uri eta herri handienetan dago egoerarik larriena. Hirurogeigarren hamarkadearen erdialdean alfabetatzea egoan pil-pilean, besteak beste, herri honi historian zehar ukatu izan jakolako hezkuntza sistema propioa garatzeko aukerea eta, horren ondorioz, jente asko egoan euskeraz irakurteko eta idazteko gaitasunik barik. Testuinguru ...

Prestige, iragarritako hondamendi ekologiko baten kronikea

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   eretxia
Oraingo egoerea Euskal Herriko itsasertzean eta aurreikuspen ezkorrak Azken aste osoan Bizkaiko eta Gipuzkoako hondartzetara Prestige-ren fuel orioa heldu da. Eta azken egunetan lehenengoetan baino gehiago. Ganera, itsaso parean orban baltz piloa ikusten da (5, 10, 15 zentimetrokoak, bai eta 20-30 zentimetrokoak be). Asturiasen ondoan beste 3.000 tona (50 kilometro luze eta zabal dan orbana) dagoz eta leitekeana da datozen egunotan heltzea. Bien bitartean, fuel-orioa batez be Bizkaiko hondartzetara ailegau da. Batzuetan, metro bateko fuel-olio orbanak topau ditue; Azkorri ...

Teknologia beti aurrera

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   sarean
Fikzinoa ala errealidadea? Orain arte filmeetan bakarrik ikusitakoak eguneroko bizitzan sartzen joakuz. Teknologiak beti dakarz gauza barriak baina eztabaidagarriak eta polemikoak be bai sarritan. Hona hemen urte barriak ekarri deuskuzan kontu bi: AEBetako supermerkatu batean aproba bereziak egiten ibili dira: dirua erabili beharrean kreditu txartela erabilteak sekulako iraultzea ekarri eban; orain, bide horretatik jarraituz, supermerkatu batzuetan ('Kroger Co' izenekoan) txartel barik be pagetako modua dago, gure hatzamarretako ikurren bitartez. Labur esateko, eskaner batek hatzamarraren irudia ataraten dau eta informatikearen bitartez ...

Izarrak han, hor eta hemen

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Euskaldunak munduan
Omenaldia egin deutsie Pete Cenarrusari Idahon Orain hilebete, 2002ko abenduaren 16an Pete Cenarrusa estadu idazkariari omenaldia egin eutsien Boisen, Kapitolioko egoitzan. Harrera-ekitaldi publikoan, Idahoko herritarrek eta Cenarrusaren lagunek erretiro zoriontsua opatzeko aukerea izan eben. Cenarrusa eskarmentu handiko gizona dogu politikan, 52 urte inguru egin ditu politikan, ez dira gitxi. 1950ean aukeratu eben lehenengo aldiz estadu ordezkari Blaineko konterrian eta ardura horretan ibili zan bederatzi urtez. Hiru urtean, ganera, Estaduko Ganbarako bozeramailea be izan zan. 1967ko maiatzaren 1ean estadu idazkari izentau ...

Onddo baltzaren kremea

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lapiko batean oliba-orioa eta txiki-txiki egindako berakatza ipini berotzen. Ondoren, berakatzak kolorea hartzen dauenean, kipulea bota barrura eta kolorea hartu dauela ikusten dogunean, onddoak bota; komenidu da onddoak tako txikietan ebagitea. Orain arte aitatutako osogai guztiak minutu batzuetan egiten euki ostean, ardao zuria gaineratu eta jarraian uruna. Hurrengo pausua uruna egurrezko koilara bategaz ondo irabietea izango da, bolatxuak egin ez daitezan. Uruna guztiz deseginda dagoala ikusten dogunean, saldea bota eta 10 minutuz irakiten itxiko dogu gatz puntuan jarrita ...

Txapel bete bertso

Bizkaie! 2003-01-15 00:00   Bertsolaritzea
Urtarrilak 16 / Bilbon / La Espuela tabernan, 21:30. Oihana Bartra Alain M. Urrutia JokinCastaños Miren Loizaga Urtarrilak 17 / Barakaldoko Ibarra-kaldun Jon Barrocal Jabier Mtz. 'Guti' Peio Etxebarria Ekaitz 'Katxo' Urtarrilak 17 / Lezamako Oxangoitin, 22:00etan Alberto De Abajo Ortzi Garitano Eneko Abasolo Urtzi Urrutikoetxea Urtarrilak 18 / Ondarroako Kafe Antzokian, 12:30etan Joseba Artza Beñat Ugartetxea Onintza Enbeita Jurgi Garitagoitia Urtarrilak 24 / Gernika-Lumoko Lagun Etxean, 20:00etan Iker Belaustegi Iñaki Basterretxea Ibon Iza Iñaki Iturriotz Urtarrilak 24 / Mallabiako Herriko Tabernan, 21 ...

Getxoko toponimiaren harian

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Euskerea berbagai
Bitxikeriak Dokumentu batetik bestera kopiaukeran akats batzuk topau dira zenbait toponimotan: Arediondo – Arechondo // Jillamonte – Villamonte...; edozelan be, ez dabe eraginik izan, kasu isolatuak baino ez diralako izan. Aldaketa baten adibiderik argiena, Goñi gasolindegiaren atzealdean dagoan baserri baten izenagaz pasau da, Ibarbengoa baserria; 1629an dokumentauta dago lehenengo aldiz eta Ybarrabengoa izenagaz agertzen da; beranduago, aldaketa fonetikoak dirala eta, Ybarbengoa edo Yberbengoa agertzen da. 1856an, ostera, Yberberango dokumentetan da eta gaur arte holan erabili izan da. Auzokideei galdetu eta Yberberango esan deuskue ...

Antton Irusta: 'gaur egun, dana eginda emoten deuskue.'

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Kulturea
7. Gaur egun umeak hipnotizauta dagoz teknologia barriakaz baina kontaiguzu ipuinak zelan hartzen dituen. Ondo hartzen ditue. Hori bai, gaur egun, abida handiko gizartean bizi gara eta umeak telebistari edo ordenagailuari begira dagoz, ikusentzunezkoen munduan bizi gara. Dana dala, ipuin bat ezelako euskarri barik kontetan dogunean, umeak garunean irudi propioa egiten dau; sikoanalistek esaten dabe gaur egun gizartean ariketa mental asko ez dala egiten, dana eginda emoten jakula eta abstrazinorik ez dogula egin behar; ipuinak kontetan doguzanean, barriz, alde hori ...

Erasmus programearen ganean

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Bidaide
Zein herrialdetara joan daiteke programa honegaz eta zelan baloretan dabe ikasleek kanpoan ikasteko esperientzia hori? Erasmus programeari esker atzerrian denporalditxua egin dabenen artean ez dot eretxi txarrik entzun. Niretzako amesa izan da, nire bizitzan gauza asko aldatu dira, jente eta kultura asko ezagutu dodaz eta, orokorrean, esperientzia itzela izan dala esango neuke. Ni neu Italian egon naz baina Europako edozein herrialdetara joateko aukerea dago Portugaletik Poloniara arteko guztietara. Ze mezu bialduko zeunzkio duda-mudatan dabilen ikasle bati? Gaiari buelta larregi ez ...

Ikurrinearen nondik norakoak

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   antxina-barri
Baina bai Sabino Aranak ezarritako koloreak zein diseinuak izan eben erantzun ona ikusirik, Luis de Aranak Euskal Herrirako izan behar zan ikurrinean egin eban aldaketa bakarra Ander Deunaren gurutzea izan zan. Hau, bizkaitarrek izandako gerra baten oroigarri izanda, ez eukan zentzurik Euskadi osorako izan behar zan ikurrin baten gordetea eta, beraz, gurutze hori kendu eta horren ordez sei marra berde ipini zituan. Marra bakotxak euskal lurralde bat gogoratzen eban (puntu honetan gogoan izan behar dogu Arana anaien ustez, Euskadi sei ...

Gabonetako turroi, polboroi eta mazapanak

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Jan edanak
Gozozale eta gozozale ez zarienontzako oharrak: Gogoan izan, osasun arazo larririk ez badogu behintzat, gabonetako postre berezi honeetaz lasai disfrutatu geinkela (pasau barik, baina lasai); dana dala, postre gozoegi horreen konposizinoari begiratzea ondo dago, batez be, diabetisagaz edo obesidadeagaz arazoak doguzanean. Hori bai, gehiegikeriak be neurriz egitea da nire gomendioa baina egun batzuetako kontuagaitik zorrotzegi jokatu barik: gitxiago ala gehiago janda, egun berezi honeen enkantua sakon bizi eta urte barria ondo hasi! 2003rako osasuna, bakea eta lapiko betea danontzako Larraitz ...

Zine birtuala

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   sarean
Hona hemen, gune interesgarri batzuk: www.lordoftherings.net (ingelesez) www.elsenordelosanillos.aurum.es (erderaz) harrypotter.warnerbros.com (erderaz) chamber.kewlplacas.net (ingelesez) Oharra: Gabon-jaiotako egun honeetan, guztion korreo elektronikoak ganezka dagoz zorion mezuak dirala eta. Panda Software enpresak abisau dauenez, kontuz ibiltea komenidu da, sarritan zorion mezu horreetan birusak be sartzen jakuzalako: 'Happy Christmas', 'Happy excite Christmas', 'Happy funny Christmas' eta 'Happy good Christmas' lako mezuak oso arriskutsuak dira, kasurik gehienetan birusez ondo horniduta etorten jakuzalako. Erne beraz, egunotan jasotako ...

Torre biak, Eraztunaren Jaunaren bigarren zatia, ilun bezain ikusgarria

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   eretxia
Zer edo zer izatekotan, epopeia fantastiko batek sinisgarria izan behar dau. Dana dala, hiru orduetan helburu hori neurri berean betetea gatx-gatxa da eta holan, ez da harritzekoa, narrazinoaren ibilbidea batzuetan desorekatzea; edozelan be, 'Torre Biak' filmak sakontasun, sendotasun eta bikaintasunari eusten deutso. Kalidade handiko produkzinoa da, diseinuak, indar dramatikoak, erritmo neurtuak eta interpretazino bikainek erakusten deuskuen legez. Abenturea giro ilun eta beliko batean garatzen da. Eta hutsuneak hutsune, lan bikain honek emozinoa, indarra eta bizitasuna batzen ditu. Joseba Terreros

Arrain-zopa bero-beroa gabonetako gehiegikeriak garbitzeko

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lapiko baten legatz buru bategaz arrain saldea egingo dogu. Horretarako, lapikoan jarriko dogu legatz burua eta bi litro ur hotzez tapauko dogu buru hori, gatz apur bat eta oliba-orio txorrotada bat gaineratuta. Jarraian surtan jarri eta 45 minututan irakin, ez gehiago eta jarraian salda hori irazi egingo dogu. Arrain saldea egiten dogun bitartean, beste lapiko baten, arrain-zoparako fondoa preparetan hasiko gara. Barazkiak txiki-txiki egingo doguz lehenengo eta behin (berakatza, kipulea, porrua, azenarioa, piper berdea eta tomate heldua takotxuetan ...

Txileko ardaoak

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Jan edanak
Ivan Vega Alberdi, Enologoa

Enaizu itzartu

Bizkaie! 2003-01-01 00:00   Bertsolaritzea
Enaizu itzartu Si me dijeran pide un deseo, preferiría un rabo de nube... (S. Rodríguez) Doinua: 'Meles Terrae' (Sarasua Anaiak) Sentidu al dozu inoz kolorez betea, zeruan islatua zeure izatea? Gertau al jatzu inoz kantu izatea eta HODEI bategaz dantzan egitea? Ilargiak barriro harrapau bazaittu mosu emon gurean haizeari itsu, eguna egarri bada ta bihotza urtsu... orduan HODEI batek keinu egin deutsu. Itsasoa biluzik sartu zara bertan, olatuan etzanda zeruaz berbetan. Busti-busti eginda amets goxoetan, HODEIAK hartu zaittu bere besoetan ...