Etenaldiak hartzidura alkoholikoan (I)

Bizkaie! 2004-08-06 00:00   Jan edanak
 Asko dira hartzidura alkoholikoaren etenaldiak sortarazoteko arrazoiak eta, kasu batzuetan, arrazoi bat baino gehiago pilatzea be leitekeana da; edozelan be, ohikoenak ondorengoak dira: - Muztioan emoten dan elikagarrien bakotasuna edo eskasia. - Muztioaren aireztatze eza. - Tenperatura altuegia edo bajuegia hartziduran. - Alkohol eta azukre kontzentrazino altua. - Mahastien zaintzarako erabilten diran pestizidak. - Mikroorganismoen arteko elikagarriak hartzeko lehia. - Kate motzeko gantz-azidoen eragin toxikoa. - ... Imanol Sarasola, Enologoa

Dietea eta loditasunaren inguruan benetakoak ez diran siniskera batzuk

Bizkaie! 2004-08-06 00:00   Jan edanak
Dieta orekatua gura izan ezkero, zereal, lekale eta patatek dietaren oinarria izan beharko leukie eta gogoan euki neurriz jan ezkero ez dauala ezerk be loditzen. Karbohidratoak jaten doguzanean, gure pankreasak insulinea jariatzen dau eta honek, beste funtzino askoren artean, gorputzean koipea sortzea be eragiten dau; funtzino hau guztiz beharrezkoa da gure gorputza modu osasuntsu baten mantentzeko. Insulinearen jario honek loditasun handia eragin ahal izateko, oso kopuru handitan isuri beharko leuke pankreasak eta hori pasetako karbohidrato kantidade handiak jan beharko geunkez ...

Tomate-zopea albahakeagaz

Bizkaie! 2004-08-06 00:00   Jan edanak
Tomate-zopea albahakeagaz Osogaiak:  500 gr. tomate heldu, bakotxa lau zatitan ebagita.  Gatza.  Sagar-ozpina.  50 gr. Oliba-orioa  Berakatz-atal bat, bihotza kenduta.  500 gr. ur.  4 albahaka orri.  100 gr. ogi siku (kanpoko azala) Zelan egin: Tomate helduak uretan ondo garbitu eta lau zatitan ebagiko ditugu. Thurmix-aren basoan sartu eta gatza, ozpina eta oliba-orioa ganeratuko doguz. Bitartean, berakatza bitan zatitu eta ondo garbitutako albahaka orriakaz batera, tomateak daukaguzan basora botako dogu. Gero, ura ganeratuko ...

Txipiroiak plantxan berakatz pureagaz

Bizkaie! 2004-07-30 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lengo eta behin, txipiroiak ondo garbitzea oinarrizkoa da; gaineko azala kendu barik garbitu behar dira eta barrua oso ondo garbitu ostean, tentakuluak barriro sartuko doguz barruan. Ondoren, txipiroiak hozkailuan eukiko doguz, momentuan egin arte. Bien bitartean, berakatz purea egiten joango gara. Horretarako, kazola txiki batean ura irakiten jarri eta segiduan berakatz aleak uretan sartuko doguz. Minutu batez irakiten itxi eta berehala ura kenduko dogu kazolatik. Ondoren, oliba-orioa gaineratu eta bertan egosten eukiko dogu berakatza 5 bat minututan; ondoren ...

Elikadurea haurdunaldian eta edoskitzean

Bizkaie! 2004-07-30 00:00   Jan edanak
Edoskitzea edo bularra emoteko sasoia Bolada honetan nutrizino beharrizanak askozaz be handiagoak dira, hau da, emakumearentzat astunagoa da esnea sortzea ume bat erditzea baino. Energia Laktantzia garaian 500 kilokaloria gehiago behar doguz. Emakume batentzat ia ezinezkoa da egunean 500 kilokaloria gehiago jatea eta horregaitik erabilten doguz haurdunaldian gure gorputzean sortu diran koipe erreserbak. Arrazoi honegaitik esaten da titia emotea argaltzeko bide bat dala, izan be, esnea sortzeko energia nahikoa euki ahal izateko gure gorputzeko koipea erreten dogu. Proteinea Proteina beharrizanak ...

Udan ser ardao?

Bizkaie! 2004-07-30 00:00   Jan edanak
Ensaladak eta ardaoa buztartzerakoan arazo txiki bat eukiten dogu beti. Ensaladea preparetako erabilten dogun saltsea ozpin-orioa izaten da. Saltsa honek ozpina daroa, eta kontuan hartu behar dogu ozpinak azido azetiko asko daukala. Hau oso fuertea da eta ardaoa ozpinduta dagoala be pentsau geinke. Holan ba, hobe izaten da ensaladei ozpin gozoagoak (Jerezekoak edo Modenakoak) edo limoi ura botatea. Udako plater honeekaz buztartzeko badagoz “ardao todoterrenoak”. Ardao honeek Cavak eta ardao gorriak dira. Probau duzue inoiz udan terraza batean jaten zagozela ...

Elikadurea haurdunaldian eta edoskitzean

Bizkaie! 2004-07-23 00:00   Jan edanak
Edoskitzea edo bularra emoteko sasoia Bolada honetan nutrizino beharrizanak askozaz be handiagoak dira, hau da, emakumearentzat astunagoa da esnea sortzea ume bat erditzea baino. Energia Laktantzia garaian 500 kilokaloria gehiago behar doguz. Emakume batentzat ia ezinezkoa da egunean 500 kilokaloria gehiago jatea eta horregaitik erabilten doguz haurdunaldian gure gorputzean sortu diran koipe erreserbak. Arrazoi honegaitik esaten da titia emotea argaltzeko bide bat dala, izan be, esnea sortzeko energia nahikoa euki ahal izateko gure gorputzeko koipea erreten dogu. Proteinea Proteina beharrizanak ...

Udan ze ardao?

Bizkaie! 2004-07-23 00:00   Jan edanak
Ensaladak eta ardaoa buztartzerakoan arazo txiki bat eukiten dogu beti. Ensaladea preparetako erabilten dogun saltsea ozpin-orioa izaten da. Saltsa honek ozpina daroa, eta kontuan hartu behar dogu ozpinak azido azetiko asko daukala. Hau oso fuertea da eta ardaoa ozpinduta dagoala be pentsau geinke. Holan ba, hobe izaten da ensaladei ozpin gozoagoak (Jerezekoak edo Modenakoak) edo limoi ura botatea. Udako plater honeekaz buztartzeko badagoz “ardao todoterrenoak”. Ardao honeek Cavak eta ardao gorriak dira. Probau duzue inoiz udan terraza batean jaten zagozela ...

Txipiroiak plantxan erreta berakatz pureagaz

Bizkaie! 2004-07-23 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lengo eta behin, txipiroiak ondo garbitzea oinarrizkoa da; gaineko azala kendu barik garbitu behar dira eta barrua oso ondo garbitu ostean, tentakuluak barriro sartuko doguz barruan. Ondoren, txipiroiak hozkailuan eukiko doguz, momentuan egin arte. Bien bitartean, berakatz purea egiten joango gara. Horretarako, kazola txiki batean ura irakiten jarri eta segiduan berakatz aleak uretan sartuko doguz. Minutu batez irakiten itxi eta berehala ura kenduko dogu kazolatik. Ondoren, oliba-orioa gaineratu eta bertan egosten eukiko dogu berakatza 5 bat minututan; ondoren ...

Hegaluze solomoa frantses-porru kremeagaz

Bizkaie! 2004-07-16 00:00   Jan edanak
HEGALUZE SOLOMOA FRANTSES-PORRU KREMEAGAZ Osogaiak 4 lagunentzat:  200 gramoko lau hegaluze solomo.  Gatza.  Oliba-orioa.  Kipulea.  Frantse-porru egosiak: 200 gr.  Frantses-porru egosien ura: 100 gr.  Esnegaina: 100 gr. Zelan Egin: Lehenengo eta behin frantses-porruen kremea egingo dogu, era horretara, prest eukiko dogu hegaluzea preparetan dogunerako. Horretarako turmix-ean irabiauko dogu frantsaes-porrua bere uragaz, guztiz desegin arte. Jarraian esnegaina ganeratuko deutsagu eta momentu batez geldi itxiko dogu. Ondoren, barriro turmix-etik pasau ostean, erreserbau egingo dogu krema ...

Izozkiak

Bizkaie! 2004-07-16 00:00   Jan edanak
Izozkiek ze mantenugai emoten deuskue? Interesgarriak dira nutrizino ikuspegitik? Osogaien arabera, izozkiek kaloria kopuru bat eta mantenugai batzuk emongo deuskuez. Esnegaiakaz egiten diran izozkien 100 gramuk 180-250 kilokaloria inguru daukiez; urez egiten diranak azukera kopuruaren arabera eukiko dabez kaloriak, eta azukera barik eta koipe gitxigaz egindakoek gitxiago. Esneagaz, azukereagaz eta frutu sikuakaz egindako izozkiek mantenugai honeek daukiez: ·Proteinak: osoak edo 8 oinarrizko aminoazidoak daukiezanak. Arrautza moduko osogaiak erabili ezkero, proteina kopurua be handiagotu egingo da. ·Karbohidratoak: sinpleak gehienbat. Azukerea erabili ...

Ardaoen gaixotasunak

Bizkaie! 2004-07-16 00:00   Jan edanak
Gehienetan, gaixorik dagozan ardao gehienak kortxo txarragaz eta oxigeno edo azufreagaz daukie zerikusia. Honeek izaten dira upategietako puntu arriskutsuenak. Askotan entzuten dogu ‘oxidau’ berbea. Berba hau ardaoak oxigeno asko hartzen dauanean erabilten da. Deskripzino generikoa da, normalean txarto gorde dogulako (bero larregigaz) edo kortxo eskasa euki daualako; bertatik oxigenoa sartu ostean sortzen diran alterazinoek eragiten dabe gaixotasuna. Bai ardao zurietan, baita baltzetan be, koloreak esango deusku oxidauta dagoan ala ez. Izan be, ardao zuriek normalean baino kolore horiagoa eukiko dabe ...

Ardaoen gaixotasunak

Bizkaie! 2004-07-09 00:00   Jan edanak
Gehienetan, gaixorik dagozan ardao gehienak kortxo txarragaz eta oxigeno edo azufreagaz daukie zerikusia. Honeek izaten dira upategietako puntu arriskutsuenak. Askotan entzuten dogu ‘oxidau’ berbea. Berba hau ardaoak oxigeno asko hartzen dauanean erabilten da. Deskripzino generikoa da, normalean txarto gorde dogulako (bero larregigaz) edo kortxo eskasa euki daualako; bertatik oxigenoa sartu ostean sortzen diran alterazinoek eragiten dabe gaixotasuna. Bai ardao zurietan, baita baltzetan be, koloreak esango deusku oxidauta dagoan ala ez. Izan be, ardao zuriek normalean baino kolore horiagoa eukiko dabe ...

Izozkiak

Bizkaie! 2004-07-09 00:00   Jan edanak
Izozkiek ze mantenugai emoten deuskue? Interesgarriak dira nutrizino ikuspegitik? Osogaien arabera, izozkiek kaloria kopuru bat eta manenugai batzuk emongo deuskuez. Esnegaiakaz egiten diran izozkien 100 gramok 180-250 kilokaloria inguru daukiez; urez egiten diranak azukera kopuruaren arabera eukiko dabez kaloriak, eta azukera barik eta koipe gitxigaz egindakoek gitxiago. Esnez, azukeraz eta frutu sikuakaz egindako izozkiek mantenugai honeek daukiez: ·Proteinak: osoak edo 8 oinarrizko aminoazidoak daukiezanak. Arrautza moduko osogaiak erabili ezkero proteina kopurua be handiagotu egingo da. ·Karbohidratoak: sinpleak gehienbat. Azukerea erabili ...

Hegaluze solomoa frantses-porru kremeagaz

Bizkaie! 2004-07-09 00:00   Jan edanak
HEGALUZE SOLOMOA FRANTSES-PORRU KREMEAGAZ Osogaiak 4 lagunentzat:  200 gramoko lau hegaluze solomo.  Gatza.  Oliba-orioa.  Kipulea.  Frantse-porru egosiak: 200 gr.  Frantses-porru egosien ura: 100 gr.  Esnegaina: 100 gr. Zelan Egin: Lehenengo eta behin frantses-porruen kremea egingo dogu, era horretara, prest eukiko dogu hegaluzea preparetan dogunerako. Horretarako turmix-ean irabiauko dogu frantsaes-porrua bere uragaz, guztiz desegin arte. Jarraian esnegaina ganeratuko deutsagu eta momentu batez geldi itxiko dogu. Ondoren, barriro turmix-etik pasau ostean, erreserbau egingo dogu krema ...

Hegalabur solomoa, sisho berde arrozagaz

Bizkaie! 2004-07-02 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Lehenengo eta behin arroza egosiko dogu, irakiten 45 minutu euki behar dogu, ura gatza eta orio apur bategaz. Egosten danean, koladore batera atara eta ur hotzetatik pasauko dogu, egoste prozesua eteteko. Arroza erreserbau egingo dogu saltsea preparetan dogun bitartean. Preparauko dogun saltsea, saltsa berdea izango da eta horretarako prest eukiko doguz oliba-orioa, berakatza, ardao zuria, arrain saldea eta txiki-txiki egindako perejila. Behin arroza eta saltsa berdea daukaguzanean, biak nahastauko doguz arroza amaitzeko. Gauzak holan, hegalaburra faltako jaku amaitzeko ...

Elikadurea gaztezaroan

Bizkaie! 2004-07-02 00:00   Jan edanak
Proteinea Proteinea oso garrantzitsua da, hazten gagozanean gure gorputzeko formak sortzen gabilzalako eta forma horreen gehiengoa proteinea dalako. Beraz, prozesu horretan proteinak jan behar dira, gure energiaren % 15-20 hain zuzen be. Edozein modutara be, ez dogu ahaztu behar euskaldunon dietan proteina gehiegi daukagula, beraz, guk normalean jaten dogun okelea, arrautzea eta arrain kopuru “normalakaz” nahikoa izango dala. Arrautzei jagokenez, astean ez litzatekez 4 edo 6 baino gehiago jan behar. Mineralak, bitaminak eta fibrea Elikagai mueta gehienek daukiez bitaminak eta mineralak ...

Dastagailu edo sudur elektronikoa ardaogintzan

Bizkaie! 2004-07-02 00:00   Jan edanak
Sistemeak hiru modulo independiente daukaz; honeek ardaoaren usaina, kolorea eta gustoa atzemoteko gai izango dira eta hartutako datuen arabera, seinale akustiko bat bialduko dau tresneak. Datuen tratamenturako be programa informatikoa be badauka. Programa honen bidez, ardao bakotxa grafiko batean agertuko da, kolore desbardinagaz. Grafikan alkarren ondoan badagoz, antzeko ezaugarriak daukiezalako da. Tresna honek ez ditu dastatzaileak ordezkatu gura baina bai parametro objetibo batzuk eskaini bai upategietan baita enologia sailetan be. Hau da, ardao bat ona, oso ona edo bikaina dan ...

Elikadurea gaztezaroan

Bizkaie! 2004-06-25 00:00   Jan edanak
Proteinea Proteinea oso garrantzitsua da, hazten gagozanean gure gorputzeko formak sortzen gabilzalako eta forma horreen gehiengoa proteinea dalako. Beraz, prozesu horretan proteinak jan behar dira, gure energiaren % 15-20 hain zuzen be. Edozein modutara be, ez dogu ahaztu behar euskaldunon dietan proteina gehiegi daukagula, beraz, guk normalean jaten dogun okelea, arrautzea eta arrain kopuru “normalakaz” nahikoa izango dala. Arrautzei jagokenez, astean ez litzatekez 4 edo 6 baino gehiago jan behar. Mineralak, bitaminak eta fibrea Elikagai mueta gehienek daukiez bitaminak eta mineralak ...

Dastagailu edo sudur elektronikoa ardaogintzan

Bizkaie! 2004-06-25 00:00   Jan edanak
Sistemeak hiru modulo independiente daukaz; honeek ardaoaren usaina, kolorea eta gustoa atzemoteko gai izango dira eta hartutako datuen arabera, seinale akustiko bat bialduko dau tresneak. Datuen tratamenturako be programa informatikoa be badauka. Programa honen bidez, ardao bakotxa grafiko batean agertuko da, kolore desbardinagaz. Grafikan alkarren ondoan badagoz, antzeko ezaugarriak daukiezalako da. Tresna honek ez ditu dastatzaileak ordezkatu gura baina bai parametro objetibo batzuk eskaini bai upategietan baita enologia sailetan be. Hau da, ardao bat ona, oso ona edo bikaina dan ...