Amerikar amesa (I)

Bizkaie! 2004-03-19 00:00   Bidaide
Mentalidadea Askotan kritiketan dogu amerikarren mentalidade zarratua eta atzerakoia baina, kasu honetan be kontu handia euki behar da generalizazinoakaz. "Egia da herrialdearen barrualdeko behargin arruntak oso konserbadoreak dirala eta gehienak Bushen alde dagozala; dana dala, badagoz liberalak be eta herrialdearen kanpo politikea aldatzearen alde dagozanak. Hori bai, 2001eko irailaren 11ko Dorre Bikien kontrako erasoen ostean, abertzaletasunak nabarmen egin dau gora eta neurriz kanpoko mugetaraino. Gauzak holan, egun seinalatuetan, irailaren 11n edota independentziaren egunean, amerikarrek goitik behera apaintzen dabez euren etxeak ...

Beijing (Pekin) III

Bizkaie! 2004-03-12 00:00   Bidaide
Arazoak China Telecom da bertan dagoan telekomunikazino enpresa bakarra, eta ondorioz, Txinan dagoan kaosaren erantzulea eta erruduna. Berak dauka sektorearen monopolioa eta gura dauana egiten dau, nahiz eta eraginkorra ez izan. Berbarako, biztanleek kalidade txarreko telefono dei baten trukean dirutza itzela pagau behar izaten dabe (Beijing-Europa deiak 2,5 euro) eta ganera horretarako egun osoa galdu. Halan da be, emoten dau uriburuan egoerea aldatzen hasi dala; baina urietan eta horreetatik kanpora be kaosak urteetan segiduko dauala esan geinke. Air China ...

Beijing (Pekin) III

Bizkaie! 2004-02-28 00:00   Bidaide
Arazoak China Telecom da bertan dagoan telekomunikazino enpresa bakarra, eta ondorioz, Txinan dagoan kaosaren erantzulea eta erruduna. Berak dauka sektorearen monopolioa eta gura dauana egiten dau, nahiz eta eraginkorra ez izan. Berbarako, biztanleek kalidade txarreko telefono dei baten trukean dirutza itzela pagau behar izaten dabe (Beijing-Europa deiak 2,5 euro) eta ganera horretarako egun osoa galdu. Halan da be, emoten dau uriburuan egoerea aldatzen hasi dala; baina urietan eta horreetatik kanpora be kaosak urteetan segiduko dauala esan geinke. Air China ...

Beijing, Pekin (II)

Bizkaie! 2004-02-16 00:00   Bidaide
Galazotako Uria Galazotako Uria da, duda barik, munduan topau geinken arte ederrik garrantzitsuena. Sarrerako ateak pasau eta ia derrigorrezkoa da ahozabalik geratzea teilatu borobilei, brontzezko lehoiei eta edonon dagozan eskulturei begira. Giroan lasaitasuna da nagusi. Eta horretan zeresan handia daukie sasoiko enperadoreenak izan ziran lorategiek. Halan da be, turisten kamara hotsek isiltasuna apurtzen dabe. XX. mendera arte enperadorearen eta bere kortearen eskuetan egon zan Galazotako Uriaren sarrereak mendebaldeko munduan sarritan imitau dan jatetxe txinoen estilo bera dauka. Bestalde, teilatuak begiratu ...

Beijing, Pekin (II)

Bizkaie! 2004-02-01 00:00   Bidaide
Galarazotako Uria Galazotako Uria da, duda barik, munduan topau geinken arte ederrik garrantzitsuena. Sarrerako ateak pasau eta ia derrigorrezkoa da ahozabalik geratzea teilatu biribilei, brontzezko lehoiei eta edonon dagozan eskulturei begira. Giroan lasaitasuna da nagusi. Eta horretan zeresan handikoak dira sasoiko enperadoreenak izan ziran lorategiak. Halan da be, turisten kamara hotsek isiltasuna apurtzen dabe. XX. mendera arte enperadorearen eta bere kortearen eskuetan egon zan Galarazotako Uriaren sarrereak mendebaldeko munduan sarritan imitau dan jatetxe txinoen estilo bera dauka. Bestalde, teilatuak begiratu ...

Beijing, Pekin (I)

Bizkaie! 2004-01-15 00:00   Bidaide
Tibet eta Falung Gong Barruko politika kontuetan, gobernuari gehien ardura deutson arazoa Tibet, Xinjiang edo barruko Mongolia moduko erregino independentisten kasua da. Ejerzitoaren kontra-erasoa euki daben arren, mobimentu independentistak aurrera eroateko kapaz izan dira gorago aitatutako lurraldeak. Altxamendu horreetako batzuetatik erakunde terroristak sortu dira; halan da be, handik gitxira bertan behera geratu dira laguntzinorik ez dabelako jaso. Edozelan be, mobimentu independentistea hor dago, eta edozein momentutan eztanda egin leike, 1950. urtean Mao-ren komunistek Tibet inbadidu ebenean legez. Erreboluzinoa gero eta ...

Bidaiotako argazkiak (II)

Bizkaie! 2003-12-31 00:00   Bidaide
Kontuak kontu, argazkigintzan garrantzitsuena zer 'adierazo' gura dogun argi izatea da ze berbarako erreportajeetan horixe izaten da helburua: testuagaz ala testu barik errealidade bat kontetea; Bizkaie! Aldizkarian be horixe egiten ahalegintzen gara arrakasta handiagoagaz edo txikiagoagaz. Azkenik, gure makinan 'atrapau' gura dogun leku edo gauza zehatzaren argazki bat baino gehiago egitea komenidu izaten da, abiada eta difraga desbardinak erabilita, holan, errazagoa izango dalako geuk gura doguna ataratea. Argazki bakarra egin ezkero, oinarrian ideia onekoa bai baina beharbada errealizazino tekniko eskaseko ...

Bidaiotako argazkiak (I)

Bizkaie! 2003-12-15 00:00   Bidaide
Bakioko hondartzan, Andeetan edo Kanbodiako oihandian argazkiak egitea ez da bardin. Bidaiari ekin aurretik gauza asko egin behar izaten dira eta, duda barik, argazkiak atarateko ze ekipo beharko dogun zehazteko denpora apur bat 'galtzea' nahitaezkoa dala pentsetan dot, batez be, argazki onak atara gura badoguz. Ezer baino lehen, joango zarien lekuko klimea eta argiaren intensidadea kontuan hartu beharko dozuez. Leku argi eta eguzkitsuetan sensibilidade gitxiagoko pelikulea beharko dozue, berbarako 100 ASA pelikulea; argi gitxiagoko lekuetan argazkiak atarateko 400 ASA pelikulea ...

Miarritze eta Baiona

Bizkaie! 2003-12-01 00:00   Bidaide
Leku ederrak Erosketak egiteko be leku ona da Iparraldea eta, gaur egun, orain urte batzuetako mauka edo parebako aukerak topauko ez badoguz be, antojuren bat edo beste topetea leitekeana da. Berbarako, Lapurdiko Uriburuan historia eta erakarpen bereziko txokoak dagoz eta leku askotan Europako txokolaterik onena probau eta erosi zeinkie. Jaietatik kanpo, Miarritzen zein Baionan barriketarako zein deskantsurako zenbat-gura terraza dagoz, Miarritzen itsasoa begibistan daukazuela ganera eta Baionan katedraleko torreen gerizpean. Turismo kulturala gustau ezkero, Baionan hiru museo interesgarri dagoz: euskal ...

Israel eta Palestina (II): indarkeria baino zeozer gehiago

Bizkaie! 2003-11-15 00:00   Bidaide
Zeintzuk dira bidaiarientzako leku gomendagarriak? Topikoa emoten badau be, lehenengo eta behin Itsaso Hila aitatuko dot eta ez bakarrik hondoratu barik egunkaria irakurriz bainua hartzeko ze ingurualdea benetan ikusgarria da. Inguruan dagoan desertua oso aberatsa da mineraletan baina tontakeria izan arren, leku berezia da, besteak beste, munduko punturik bajuena dalako, itsas mailatik 400 metrora dago, amesetako lekua da. Golango Mendiak, ur gezatako lakua dan Galileako Itsasoa, Belen eta bertan topauko dozuen Natividad Basilikea zein Masada herri zaharra be bisitetako modukoak ...

Israel eta Palestina (I): amaiera jakinik bako burrukea

Bizkaie! 2003-11-01 00:00   Bidaide
Kultura ezbardinak Palestinarrak egoera lotsagarrian bizi dira. Kolonizatzaileek sufritzen ez daben eskasia ekonomikoari zelan edo halan aurre egin behar deutsie. Han egondako guztiek baieztatu dabe datu hori eta palestinarren aldarrikapenakaz identifiketan bagara be, generalizetea ez da bape ona. Judutar ortodoxoak eta israeldar moderatuak ezbardindu behar dira. Horretan, bat datoz Virto eta Gastaminza. Kontuan hartu behar da, itxuraz behintzat Israel estadu demokratikoa dala, eta Palestina, ostera, ez. Okupazinoa inondik inora onartu ez arren, Israelek lur emonkor bihurtu dau basamortua eta hori ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (IV)

Bizkaie! 2003-10-15 00:00   Bidaide
Taj Mahal eta bestelako jauregi batzuk... Duda barik, Varanasi izan zan guretzako Indiako lekurik ederrena. Hori bai, Agrako Taj Mahal jauregia be zoragarria da. Sartzeko 750 rupia (15 euro) pagau behar ziran eta egun oso bateko aurrekontua izan arren, geroago ez ginan damutu. Taj Mahal eraikinaren argazki asko geunkazan ikusita baina hain ederra eta neurriz jauregitzarra dan eraikina zuzenean ikusteak estasi edo lilura berezia sortarazoten dau. Dana dala, eraikin hori kenduta Agra urian ez dago denporea galtzeko moduko eraikin askorik ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (III)

Bizkaie! 2003-10-01 00:00   Bidaide
Umeen esplotazinoa Adreilu fabrika batean, ume piloa ikusi genduan eguzkipean gogor beharrean, ortozik eta erdi biluzik, eta nagusienak ez ebazan zazpi urte be eukiko. Tenperaturea 40 bat gradukoa zan. Argazki-makina eta bideo-kamera eta guzti ginoiazan arren, inork be ez eban ume horreek ezkutetako ahaleginik egin. Horrezaz ganera, arduradunak agirika egiten eutsen umeei, gure bisiteagaz nahastauta, beharrari (sikatze prozesurako adreiluak pilatzea) ixten eutsielako hain zuzen. Bien bitartean, 40 bat urteko arduraduna txor-txorrean ebilen lankideakaz. 'Bisita turistikoagaz' jarraitzeko gerripeko txiki-txiki bat baino ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (II)

Bizkaie! 2003-09-15 00:00   Bidaide
Alfonbrea Autortu behar dot Asiara bidaiari ekin aurretik enkargu bat egin euskuela, hau da, Nepalen alfonbra bat erostea. Dakizuenez, oso preziatuak dira bertako alfonbrak, munduko onenak ei dira, lodi-lodiak eta bigun-bigunak, ortozik ibilteko aproposak. Enkargua zehatza zan, bederatzi metro karratuko kolore bakarreko alfonbrea ahalik eta prezio merkeenean erostea. Uriburua jentez gainezka egoten dala kontuan hartuta, zentzuzkoena zuzenean inguruetako fabriketara joatea izango zala pentsau neban eta Bilboko dendaren bateko ordezkaria banintz lez tratua egitea. Gure harridurarako Euskal Herriko Unibersidadeko kamisetea jantzita ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (I)

Bizkaie! 2003-09-01 00:00   Bidaide
Ahuntz eta arroz afaria Mahendranagarren egon ginan lau egunetan, giro orokorraz jaubetu ginan: pobrezia gorria eta sekulako beharrizanak bizi dituan herria da eta maoista gerrilleak arazoak larriagotu baino ez ditu egiten. Umezurtz-etxeko umeakaz eta ingurukoekaz lagun handiak egin ginan eta herritik alde egin aurreko egunean afari berezia preparetea pentsau genduan. Zer afaldu gura eben itaunduta zur eta lur geratu ginan erantzunagaz: ahuntza eta arroza. Gauzak holan dirala, umeakaz merkatura joan eta 30 bat kiloko ahuntza eta beste horrenbeste kilo arroz ...

Hegoafrika: kontinente oso baten esentzia

Bizkaie! 2003-08-15 00:00   Bidaide
Erraztasun horreek mesede ala kalte egiten dabe gehiago? Bidaiari bakotxak bere gusto eta xelebrekeriak ditu eta hor sartzerik ez dago; nire aukerea nekosoa izan daiteke beste turista batentzat eta alderantziz. Hori bai, Afrika basatiaren bila dabilenak beste parke edo herrialde batzuk aukeratu beharko ditu. Gogoan izan, Hegoafrika sano mendebaldurik dagoala eta horrek alde onak eta txarrak dituala. Gura izan ezkero, hor dagoz Kongo edo Botswana baina komenidu da jakitea leku horreetako gerrilleagaz 'arazoak' izan geinkezala eta nik neuk behintzat holakorik ...

'Indiak Nepal kontrolau gura dau eta, horregaitik ez jako interesetan herrialdearen aurrerabidea'

Bizkaie! 2003-08-01 00:00   Bidaide
Nazinoartearen interesak Nepalen zehar ibili ondoren, oso deigarria iruditu jaku indar armatu ofizialen behin-behinekotasuna edo prekariedadea: 'Gerrillearei behar bezela aurre egitea ezinezkoa da. Euren rifle eta granadei erantzuteko ez dogu arma barririk eta, beraz, kanpamentu militar bat erasoten daben bakotxean, soldaduak hil eta sekulako sarraskiak egiteaz ganera, arma guztiak eroaten ditue. Gu gara gerrilearen helburua baina ez dira konturatzen soldaduak eta poliziak herritar arruntak garala, ezelako interes eta alderdikeriarik barik, azken batean, hemen sartuta egotearen arrazoia gosez ez hiltea da ...

Nepal (II): alperreko heriotza baten kronikea

Bizkaie! 2003-07-15 00:00   Bidaide
Beste kasu bat Azken sugarra amatau arte zain egongo da aita gero semearen errautsak errekara bota eta berraragipen prozesuari hasierea emoteko; guk geuk egur-meta sugarretan itxi eta herrirako bidea hartu dogu. Erretako okelearen hatsa desagertzen doa bidean gora goazen bitartean eta zur eta lur geratzen gara geugaz datozen hildakoaren senitartekoek garbitzeko edo purifiketako asmoz arpegia garbitzeko esaten deuskuenean. Hauxe da Nepalgo deklarau bako gerra zibilean bizia galdu daben 7300 lagun baino gehiagoren amaierearen historia. Bidebako sistema politiko baten burubakokeriak eta ...

Nepal: mehatxupean dagoan paradisua (I)

Bizkaie! 2003-07-01 00:00   Bidaide
Maoista gerrillea Adituen esanetan, egoera horren eraginez sortu da maoista jatorriko mobimentu komunistea. Orain zazpi urte sortu zan Nepalgo mendebaldean, inguru pobre eta azpigaratuan. Hasieran, legezko mobimentu politikoa zan, herriaren babes handiagaz. Dana dala, laster muturreko ideiak eta jarrera erradikala nagusitzen joan ziran eta gobernuak alderdia legez kanpo itxi eta haren kontrolpeko argitalpen guztiak debekatu zituan; geroago, 2001eko zemendian emerjentzia egoerea eta oraindino leku askotan indarrean dagoan etxeratze-agindua ezarri zituan dekretuz. Mobimentu maoistearen ideologia eta ekintzek hirurogeita hamargarren hamarkadan, Kanbodian ...

Birusa edozein momentutan biztu daiteke (II)

Bizkaie! 2003-06-15 00:00   Bidaide
CHEN XIAOYA and.a, Shenzhen-eko bufete bateko behargina da, nazinoarteko abokatua hain zuzen be; Txinako uri hori trenez Hong Kong-etik ordubetera dago eta esan beharrik be ez dago Hong Kong, Asiako erraldoietako bat dala eta birusak bazterrak astindu dituala bertan; gogoratu, izurritearen jatorria Guangdong probintzian kokatzen dabela adituek eta Shenzhen hortxe dagoala. SRAS birusaren erasoaldi gogorrenetan, azken hilebeteotan sarri joan zara Hong Kong-era lan kontuengaitik. Zelan bizi izan dozu krisi bolada hau? Bildurgarria izan da. Bildurragaitik bilera asko bertan behera ...