Miarritze eta Baiona

Bizkaie! 2003-12-01 00:00   Bidaide
Leku ederrak Erosketak egiteko be leku ona da Iparraldea eta, gaur egun, orain urte batzuetako mauka edo parebako aukerak topauko ez badoguz be, antojuren bat edo beste topetea leitekeana da. Berbarako, Lapurdiko Uriburuan historia eta erakarpen bereziko txokoak dagoz eta leku askotan Europako txokolaterik onena probau eta erosi zeinkie. Jaietatik kanpo, Miarritzen zein Baionan barriketarako zein deskantsurako zenbat-gura terraza dagoz, Miarritzen itsasoa begibistan daukazuela ganera eta Baionan katedraleko torreen gerizpean. Turismo kulturala gustau ezkero, Baionan hiru museo interesgarri dagoz: euskal ...

Israel eta Palestina (II): indarkeria baino zeozer gehiago

Bizkaie! 2003-11-15 00:00   Bidaide
Zeintzuk dira bidaiarientzako leku gomendagarriak? Topikoa emoten badau be, lehenengo eta behin Itsaso Hila aitatuko dot eta ez bakarrik hondoratu barik egunkaria irakurriz bainua hartzeko ze ingurualdea benetan ikusgarria da. Inguruan dagoan desertua oso aberatsa da mineraletan baina tontakeria izan arren, leku berezia da, besteak beste, munduko punturik bajuena dalako, itsas mailatik 400 metrora dago, amesetako lekua da. Golango Mendiak, ur gezatako lakua dan Galileako Itsasoa, Belen eta bertan topauko dozuen Natividad Basilikea zein Masada herri zaharra be bisitetako modukoak ...

Israel eta Palestina (I): amaiera jakinik bako burrukea

Bizkaie! 2003-11-01 00:00   Bidaide
Kultura ezbardinak Palestinarrak egoera lotsagarrian bizi dira. Kolonizatzaileek sufritzen ez daben eskasia ekonomikoari zelan edo halan aurre egin behar deutsie. Han egondako guztiek baieztatu dabe datu hori eta palestinarren aldarrikapenakaz identifiketan bagara be, generalizetea ez da bape ona. Judutar ortodoxoak eta israeldar moderatuak ezbardindu behar dira. Horretan, bat datoz Virto eta Gastaminza. Kontuan hartu behar da, itxuraz behintzat Israel estadu demokratikoa dala, eta Palestina, ostera, ez. Okupazinoa inondik inora onartu ez arren, Israelek lur emonkor bihurtu dau basamortua eta hori ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (IV)

Bizkaie! 2003-10-15 00:00   Bidaide
Taj Mahal eta bestelako jauregi batzuk... Duda barik, Varanasi izan zan guretzako Indiako lekurik ederrena. Hori bai, Agrako Taj Mahal jauregia be zoragarria da. Sartzeko 750 rupia (15 euro) pagau behar ziran eta egun oso bateko aurrekontua izan arren, geroago ez ginan damutu. Taj Mahal eraikinaren argazki asko geunkazan ikusita baina hain ederra eta neurriz jauregitzarra dan eraikina zuzenean ikusteak estasi edo lilura berezia sortarazoten dau. Dana dala, eraikin hori kenduta Agra urian ez dago denporea galtzeko moduko eraikin askorik ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (III)

Bizkaie! 2003-10-01 00:00   Bidaide
Umeen esplotazinoa Adreilu fabrika batean, ume piloa ikusi genduan eguzkipean gogor beharrean, ortozik eta erdi biluzik, eta nagusienak ez ebazan zazpi urte be eukiko. Tenperaturea 40 bat gradukoa zan. Argazki-makina eta bideo-kamera eta guzti ginoiazan arren, inork be ez eban ume horreek ezkutetako ahaleginik egin. Horrezaz ganera, arduradunak agirika egiten eutsen umeei, gure bisiteagaz nahastauta, beharrari (sikatze prozesurako adreiluak pilatzea) ixten eutsielako hain zuzen. Bien bitartean, 40 bat urteko arduraduna txor-txorrean ebilen lankideakaz. 'Bisita turistikoagaz' jarraitzeko gerripeko txiki-txiki bat baino ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (II)

Bizkaie! 2003-09-15 00:00   Bidaide
Alfonbrea Autortu behar dot Asiara bidaiari ekin aurretik enkargu bat egin euskuela, hau da, Nepalen alfonbra bat erostea. Dakizuenez, oso preziatuak dira bertako alfonbrak, munduko onenak ei dira, lodi-lodiak eta bigun-bigunak, ortozik ibilteko aproposak. Enkargua zehatza zan, bederatzi metro karratuko kolore bakarreko alfonbrea ahalik eta prezio merkeenean erostea. Uriburua jentez gainezka egoten dala kontuan hartuta, zentzuzkoena zuzenean inguruetako fabriketara joatea izango zala pentsau neban eta Bilboko dendaren bateko ordezkaria banintz lez tratua egitea. Gure harridurarako Euskal Herriko Unibersidadeko kamisetea jantzita ...

2002: India azpikontinentean zeharreko abenturak (I)

Bizkaie! 2003-09-01 00:00   Bidaide
Ahuntz eta arroz afaria Mahendranagarren egon ginan lau egunetan, giro orokorraz jaubetu ginan: pobrezia gorria eta sekulako beharrizanak bizi dituan herria da eta maoista gerrilleak arazoak larriagotu baino ez ditu egiten. Umezurtz-etxeko umeakaz eta ingurukoekaz lagun handiak egin ginan eta herritik alde egin aurreko egunean afari berezia preparetea pentsau genduan. Zer afaldu gura eben itaunduta zur eta lur geratu ginan erantzunagaz: ahuntza eta arroza. Gauzak holan dirala, umeakaz merkatura joan eta 30 bat kiloko ahuntza eta beste horrenbeste kilo arroz ...

Hegoafrika: kontinente oso baten esentzia

Bizkaie! 2003-08-15 00:00   Bidaide
Erraztasun horreek mesede ala kalte egiten dabe gehiago? Bidaiari bakotxak bere gusto eta xelebrekeriak ditu eta hor sartzerik ez dago; nire aukerea nekosoa izan daiteke beste turista batentzat eta alderantziz. Hori bai, Afrika basatiaren bila dabilenak beste parke edo herrialde batzuk aukeratu beharko ditu. Gogoan izan, Hegoafrika sano mendebaldurik dagoala eta horrek alde onak eta txarrak dituala. Gura izan ezkero, hor dagoz Kongo edo Botswana baina komenidu da jakitea leku horreetako gerrilleagaz 'arazoak' izan geinkezala eta nik neuk behintzat holakorik ...

'Indiak Nepal kontrolau gura dau eta, horregaitik ez jako interesetan herrialdearen aurrerabidea'

Bizkaie! 2003-08-01 00:00   Bidaide
Nazinoartearen interesak Nepalen zehar ibili ondoren, oso deigarria iruditu jaku indar armatu ofizialen behin-behinekotasuna edo prekariedadea: 'Gerrillearei behar bezela aurre egitea ezinezkoa da. Euren rifle eta granadei erantzuteko ez dogu arma barririk eta, beraz, kanpamentu militar bat erasoten daben bakotxean, soldaduak hil eta sekulako sarraskiak egiteaz ganera, arma guztiak eroaten ditue. Gu gara gerrilearen helburua baina ez dira konturatzen soldaduak eta poliziak herritar arruntak garala, ezelako interes eta alderdikeriarik barik, azken batean, hemen sartuta egotearen arrazoia gosez ez hiltea da ...

Nepal (II): alperreko heriotza baten kronikea

Bizkaie! 2003-07-15 00:00   Bidaide
Beste kasu bat Azken sugarra amatau arte zain egongo da aita gero semearen errautsak errekara bota eta berraragipen prozesuari hasierea emoteko; guk geuk egur-meta sugarretan itxi eta herrirako bidea hartu dogu. Erretako okelearen hatsa desagertzen doa bidean gora goazen bitartean eta zur eta lur geratzen gara geugaz datozen hildakoaren senitartekoek garbitzeko edo purifiketako asmoz arpegia garbitzeko esaten deuskuenean. Hauxe da Nepalgo deklarau bako gerra zibilean bizia galdu daben 7300 lagun baino gehiagoren amaierearen historia. Bidebako sistema politiko baten burubakokeriak eta ...

Nepal: mehatxupean dagoan paradisua (I)

Bizkaie! 2003-07-01 00:00   Bidaide
Maoista gerrillea Adituen esanetan, egoera horren eraginez sortu da maoista jatorriko mobimentu komunistea. Orain zazpi urte sortu zan Nepalgo mendebaldean, inguru pobre eta azpigaratuan. Hasieran, legezko mobimentu politikoa zan, herriaren babes handiagaz. Dana dala, laster muturreko ideiak eta jarrera erradikala nagusitzen joan ziran eta gobernuak alderdia legez kanpo itxi eta haren kontrolpeko argitalpen guztiak debekatu zituan; geroago, 2001eko zemendian emerjentzia egoerea eta oraindino leku askotan indarrean dagoan etxeratze-agindua ezarri zituan dekretuz. Mobimentu maoistearen ideologia eta ekintzek hirurogeita hamargarren hamarkadan, Kanbodian ...

Birusa edozein momentutan biztu daiteke (II)

Bizkaie! 2003-06-15 00:00   Bidaide
CHEN XIAOYA and.a, Shenzhen-eko bufete bateko behargina da, nazinoarteko abokatua hain zuzen be; Txinako uri hori trenez Hong Kong-etik ordubetera dago eta esan beharrik be ez dago Hong Kong, Asiako erraldoietako bat dala eta birusak bazterrak astindu dituala bertan; gogoratu, izurritearen jatorria Guangdong probintzian kokatzen dabela adituek eta Shenzhen hortxe dagoala. SRAS birusaren erasoaldi gogorrenetan, azken hilebeteotan sarri joan zara Hong Kong-era lan kontuengaitik. Zelan bizi izan dozu krisi bolada hau? Bildurgarria izan da. Bildurragaitik bilera asko bertan behera ...

Bildur-ikarearen birusa (I)

Bizkaie! 2003-06-01 00:00   Bidaide
Erraldoi gorria Izurritea Foshan-en, Guandong probintziako urian sortu zan, Txinako hego-ekialdean. Orain arte dakigunaren arabera, basapizti batek, segurutik zibeta izeneko batek kutsatu eban gizakia jatetxeren baten eta, hortik aurrera, arin zabaldu zan airetik. Gorputzetik kanpo 24 ordutan egon daiteke bizirik birusa eta edozein azaleretan; korotzean, barriz, lau egun egin leikez bizirik eta, horregaitik, oso gatxa da horren kontra egitea. Txinako osasun sistemearen urritasuna begi-bistan geratu da. Ospitaletan ez dago beharrezko teknologia eta beharginik era horretako izurriteari aurre egiteko eta urietako ...

Belfast (II)

Bizkaie! 2003-05-15 00:00   Bidaide
Zelan joan Ipar Irlandara eta datu interesgarriak Lehen be esan dogu: Ipar Irlandan karu dago bizimodua, gurean baino karuago. Lo egiteko eta eguneko jatorduak egiteko Euskal Herrian gastauko geunkenaren bikotxa kalkulau behar da. Irlandarako tour bereziak ez dira oso ugariak eta, beraz, egokiena norberaren kontura joatea da. Ostatu eskaintzea ez da oso zabala eta gela bikotxa 25 libra (40 euro) baino merkeagoko prezioan lortzea gatxa izango da. Bidaia egiteko, kotxez edo autobusez joatea aukera bat da baina Frantzia, Bretainia Handia ...

Belfast (I)

Bizkaie! 2003-05-01 00:00   Bidaide
Erdi mailako familiak Normalean familiak ez dira bizi pisuetan pisu biko etxebizitzetan baino. Erdi mailako familia baten batez besteko bizitza mailea Bizkaiko familia batenaren antzekoa da nahiz eta euren errenta ia-ia bikotxa izan; bizimodua oso karu dago Irlandan. Bestalde, familia bizitzako ohiturak desbardinak dira katoliko eta protestanteen artean. Katolikuek gizarte arau zorrotzagoak eta kontserbadoreagoak erabili ditue eta, besteak beste, familiako kideek batera bazkaltzeko ohitureari eusten deutsie. Protestanteek, barriz, britainiar bizimoduaren eragin handia izan dabe urteetan eta, horren eraginez, familiako kiden ...

Aisha Al-said: 'mendebaldeko garapen eredua ezin da aplikau arabiar munduan'

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Bidaide
2001eko irailaren 11tik emoten dau islamismoaren kontrako gurutzadea bizi dogula eta Iraken kontrako gerreagaz egoereak okerrera egin dauela. Aurrerantzean, uste dozu mundu islamikoaren eta mendebaldekoaren arteko aldeak handitu egin daitekezala? Ez. Dana dala, Hantington, AEBetako politologo ezagun batek kontrakoa pentsetan dau. Danok gara desbardinak baina danok dogu biziraupenerako sentimentua. Aurrez aurreko jarrera hori sakontzea ikaragarria izango litzateke. Ez dogu ahaztu behar Ekialdean interes handiak dagozala: berbarako, Irak erasotzeko 'arrazoi' asko dagoz: petroleoa, ura eta diktadore bat agintean. Hasieran esan dodan ...

Maroko (III)

Bizkaie! 2003-04-01 00:00   Bidaide
Narruen negozioa Tanerietatik bizi diran guztiak ez dira txarto bizi. Narruaren salmenteak produkzino prozesuko kostuaren gaineko % 2000ko irabaziak dakarz. Onura horreek jabearentzat gehienbat baina garraiolariarentzat eta, azpigaratutako herri batzuetan, saltzailearentzat be izaten dira. Bien bitartean, tintatzaile-artisauek ia-ia esklabutza giroan behar egiten dabe eta protestarako eskubide barik, izan be, aukerarik edo atxakiarik txikiena ikusten dabenean, jabeek beharginak kanporatzea ohiko kontua da eta, kasurik gehinetan, beharginen etxeak be taneriaren jabeenak izaten dira. Marokon lan baldintza negargarriak eta soldata txikiak egon arren, berbarako ...

Maroko (II)

Bizkaie! 2003-03-15 00:00   Bidaide
Meknes eta Rabat Meknes, uri inperial txikiena da eta interes historikoko ezaugarri eta monumentu gitxiagokoa izan arren, uri lasaiena eta abegikorrena da eta normalean turista larregi be ez da egoten. Uriak mila urte baino gehiagoko historia dauka eta antxinatasun hori edonon igarriko dogu. Segurutik hasieran pentsautakoa baino denpora gehiago egingo dogu Meknesen. Beste alde batetik, Rabat, Erresumako egungo uriburua da eta beharbada uri inperial ezezagunena. Dana dala, horrek ez dau esan gura merezidu ez dauenik. Akaso, mendebaldeko ukutu handieneko uria ...

Maroko (I)

Bizkaie! 2003-03-01 00:00   Bidaide
Testua eta argazkiak, Zigor Aldama OHARRA / BIZKAIE!: Zigor Aldamaren 'Asiako Hego-ekialdea' izeneko erakusketea ikusgai dozue Leioako Campuseko Erakusketa Aretoan, zezeilaren 18tik martiaren 12ra. Danetara, 70 argazki eta handik ekarritako gauzak dagoz ikusgai.

Urtebarri zoriontsua... Txinan

Bizkaie! 2003-02-15 00:00   Bidaide
Ospakizuna Shenzhenen, Txina hegoaldeko uri gazte eta aberatsean pasau dot urtebarri eguna bertako familia batek konbidauta. Ospakizuna uri horretan egiten dabe nahiz eta familiako kide gehienak Chongquingekoak izan (1500 kilometrora dagoan uria); kontua da ze arreba nagusia Shenzhenen bizi dala aspalditik eta bertan aberastu dala; horregaitik, ospakizuneko gastuak eta familiako kide guztien hegazkin txartelak eta ganerako gastuak berak pagetan ditu. Haren nebeak, lehengusu-lehengusinak eta ilobak geldiro-geldiro joan dira etxera heltzen. Hori bai, kalera joatea be asko gustetan jake eta arin ...