Eguneroko ogia (II)

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Jan edanak
'Ogiak loditu egiten dau' baieztapena egia ete da? Sarritan esan badogu be, ez dago loditzen edo argaltzen dauen jatekorik, egunean zehar behar doguzanak baino kaloria gehiago kontsumiduteak loditzen dau. Gehiegizko kaloria horreek elikagai guztien batuketatik datoz eta ez ogia jateagaitik bakarrik (edo koipea edo orioa jateagaitik bakarrik, edo….). Egunero gorputzean sartzen doguzan jateko guztien gehiegizko kaloria kopuruak lodituko gaitu; ez dogu ahaztu behar dietearen benetako orekea elikagai mueta guztien artean lortu behar dogula (ez ogiaren kopuruagaz bakarrik). Gogoan hartu beraz ...

Mikel Garaizabal: kortxoa ardaoaren jagolea da

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Jan edanak
Kortxoak bizia dauka Produktu bizidun guztiak legez, jaio, bizi eta hil egiten da kortxoa baina bizi dan tartean gaixotu be egin leiteke. Ardao batek kortxo usaina edo mundu guztian 'bouchonné' izenagaz ezagutzen dan gaixotasuna hartzen dauenean, upeldegi-jabe guztiei bildur ikarea sartzen jake. Kortxoaren gaixotasun hori mikroorganismo batzuen degradazinoak eragiten dau. Mikroorganismo horreek kloroa daben herbizidetatik edo egurrari gaixotasunik ez sortzeko tratamentuetatik etor daitekez; hori dala eta, gero eta egur gitxiago ikusten da upeldegietan, izan be, trikloroanisola (TCA) agertzen bada (naiz ...

Euskalgintzearen egoerearen zertzeladak (II)

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Euskerea berbagai
Lurraldeetan erabili beharreko dinamikak Azken helburuak askotarikoa dan gizarteari begira danonak edo orokorrak izan daitekez; ez, ostera, horreetara heltzeko egin beharreko bideak, garatu beharreko estrategiak zein zabaldu beharreko diskurtsoak. Euskerearen indarbarritzea (HINBE) ahalbidetuko bada, euskal/erdal esfera soziokulturaletan eragin eta buztartzen ahaleginduko dan zeharkako mobimentu zibil eta autonomoa behar dau euskereak, lurralde bakotxaren errealidadea (politikoa, administratiboa, soziolinguistikoa, ekonomikoa, e.a.) ahaztu barik, euskerearen egoerea hobea izan daiten, erritmoak eta egoerak kontuan hartuko dituana. Hartara, lurralde edota eskualde batzuetako egoera zein ...

Musika jaialdi erraldoien aroa

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Musikea
Makrojaialdien sukar hau Doctor Music eta Festimadegaz hasi zan Oso oker ez banago edizino gehien dituana Festimad da eta kontutan hartu behar da lehenengo aldiz egin zanean, antolatzaileek duda-muda asko azaldu zituela jaialdiaren jarraipenaz, batez be, arazo ekonomikoak eta zorrak aitatuz. Zelan aldatzen diran gauzak! Euskal Herrian, Arrosa eta Rockazokagaz pasau dan legez, Espainian gauza bera pasau zan lehenengo bi makrojaialdiakaz. Festimadek urtero urtero antolatzea lortu badau be, Doctor Music jaialdiak gorabehera handiak izan ditu. Lehenengo edizinoak jente kopuruari jagokonez ...

Kultur trukerako akordioari esker, Euskadiko eta Quebec-eko kulturak hurrago

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Euskaldunak munduan
Beste alde batetik, Barto, Kanadako akrobata komikoa Euskal Herrira etorriko da garagarrilean eta 14 udalerritan eskainiko dau bere ikuskizuna.

Juan de Garay Fundazinoak euskal kulturearen ganeko online aholkularitza zerbitzua abiarazo dau

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Euskaldunak munduan
Beste alde batetik, Juan de Garay Fundazinoak jakinarazo dau aurtengo apirilaren 16tik maiatzaren 5era bitartean, Buenos Aireseko Liburuaren Nazinoarteko Ferian parte hartuko dauela. Feria horretan, 'Euskal ezarkuntza edo asentamentuak Argentinan, 1580-1810' bildumako seigarren liburua aurkeztuko dabe; liburu barri hau Salto probintziako kontuen ganekoa da.

Bandera baltzapean

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   antxina-barri
Itsasotik kanpora be, benetan adibide harrigarriak ikusten doguz korso edo piraten munduan Ezagunenen artean Juana Larando dogu. Emakume honek taberna bat eukan Donostian. Bere tabernatik hainbat itsas gizon pasetan ziran eta sarritan bertan hartutakoak, zorrean geratzen ziran, marinelak pagetako dirua batu arte. Kontua da ze, azkenenan Juanak horretariko marinel batzuekaz batzea pentsau ebala. Orduan, 'San Juan' ontzia erosi eta korsoan ibili ziran. Etekinak lortu eta hobea zan 'San Pedro' ontziagaz jarraitu eben euren beharra. Juanak etekinak banandu eta aberats erretirau ...

Arroz esne likorea

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Jan edanak
Zelan egin: Kazola batean esnea, kanela eta laranja azala ipiniko doguz. Laranja azalaren kasuan oso garrantzitsua da zati zuriak ondo kentzea, horrek gusto mingotsa emoten dauelako. Kazolako osogai horreek irakiten ipini. Ondoren, esnea irakiten hasten danean, arroza gaineratuko dogu eta 18 minutuko irakinaldia emon. Hamazortzi minutuak oso garrantzitsuak dira, ez gehiago ezta gitxiago be. Kontua da ze arroz esne likidoa behar dogula likorea lortzeko eta arroza 18 minututik aurrera bere almidoia askatzen hasten dala; apurka-apurka esnea loditzen joango litzateke eta ...

Teknologiarik aurreratuena gerran

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   sarean
XXI. mendeko gerrak Oraingo gerra honek ez dauka zerikusirik orain arte izan diranakaz konparauta, teknologiaren erabilereari begiratzen badeutsagu behintzat. Lehen aitatutako Zentru erraldoi horretatik tropen mobimentua eta soldadu guztien posizinoa eta arerioak kontroleteaz ganera, itsosoz zein lurrez erabilteko tresneriari begiratuta eta soldaduek eurek daroen ekipamendua be fikzinozkoa emoten dau: gauez ikusteko betaurrekoak, gasaren kontrako maskarak, arerioak atzemoteko tresnak, gerra eremuaren ganeko informazino topografikoa zein bestelako datu batzuk jasoteko ordenagailu txikia, GPSa... Bien bitartean, gerrearen kontrako jarrerea inoiz baino gogorragoa eta ...

Kulturea doluminez

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Kulturea
Jose Maria Satrustegi (Arruazu, 1930-2003) Jose Maria Satrustegi, euskaltzain, idazle, historialari, itzultzaile, antropologo, etnografo eta hizkuntzalari nafarra 72 urtegaz hil zan martiaren 27an. Euskerearen aldeko beharrean eta euskal etnografiaren sustapenean nabarmendu da baina, oro har, euskalgintzan, euskerearen eta euskal kulturearen aldeko jarrera sutsua erakutsi dau bizi osoan. Euskerearen eta euskalkien harian Satrustegi jn.ak esandako batzuk gogoratuko doguz: 'batua beharrezkoa da baina euskalkien aberastasuna ezin dogu ahaztu; batua atara genduanean, lehenengo aholkua izan zan gure sustraia euskalkia zala eta gurasoak ...

Frida

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Zinemea
Salma Hayek gaur egungo zinearen arpegirik politenetariko bat izanda be, sekula ez dau aparteko kritikarik jaso bere lan dramatikoa dala eta. Film honetan, ostera, interpretazino lan sendoa bete dau, Mexikoko Frida Kahlo margolariaren biografia idealizatu hau ondo baino hobeto interpretatuz. Egia esan, ez dakit film honek noraino azaltzen dauen margolari honen benetako bizitzea. Beraz, pentsau behar da, zinearen ohiko usadioari jarraituz, dan-dana glaumourraren argi-koro batez jantzita egon dala, gaiztoak on bihurtuz eta motzak polit eta eder. Baina, zintzoa izanda, horrek ...

Soldados de Salamina

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Zinemea
'Soldados de Salamina' pelikulea David Trueba espainiarrak aurrera atara dauen proiektu interesgarria da. Javier Cercas idazleak izenburu beraren pean idatzitako liburu arrakastatsuan oinarrituta dago eta, liburua irakurri dabenek aitatu daben legez, oso egokitzapen zehatza da, jatorrizko lanaren espiritua jasoten dauena, aldaketa batzuk agirikoak izan arren. Halan, pelikulan protagonistearen sexua aldatu eta andrazko bihurtzen jaku, Ariadna Gil-ek ederto interpretautako lanean. Esanak esan, filmak lan idatziaren maminari eusten deutso eta ukutu dokumentalak bardintsu erabilten dira batean zein bestean, errealidadea eta fikzinoa nahastauta ...

Arratiarren loraldia

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   Bertsolaritzea
Epaileen erabagiz, Arratia Txapeldun Azken poto horrek bestelakorik iragarten eban, baina antza hobea izan zan orokorrean arratiarren lana. Mayok barikuan legez, bi etapetan gailendu ziran: gaztetxoetan 3,5 puntuko aldeagaz eta gazteetan 5 puntukoagaz. Danetara, Arratiak 372 puntu eta Busturialdeak 363,5. Sari banaketan txapeldunei eta txapeldunordeei oroigarria eta BBK-ko txekeak ez eze, beste bi sari be banatu jakezan: finalista gazteenarena Jurek Ziemkiewicz morrozko arratiarrak hartu eban eta bizkaiera egokienarena Miren Amuriza berriztarrak. Balorazinoa Amaitu da aurtengo edizinoa eta balorazinoa ...

Udal jarduna kutsatu gura ete?

Bizkaie! 2003-04-15 00:00   eretxia
Ez dot esan gura herrietako lan politikoa gardena ta polita dala beti. Ezinikusiak, arazoak, eztabaida antzuak eta gainditu ezinezko arazoak be badagoz. Zelan ez? Dana dala, herri bakotxak bere dinamika ta bere martxea dauka. Badagoz giro ona baino hobea bizi dabenak eta baita giro petralean dabilzanak be. Nahikoa izaten da komunidadearen ardurak eta burukominak aurrera atara gura izatea. Askotan, esker txarrekoak dira, sarritan pagetan ez diranak. Onartezinak dira kanpoko kutsadura horreek. Onartezina da odola udal aretoetan zabaltzea. Eta ez dago ...

Barrikearen garrantzia

Bizkaie! 2003-04-01 00:00   Jan edanak
Barrikea egiteko prozesua Ardaoa zahartzeko barrikea 'bordele' muetakoa izan behar da. Barrika mueta horrek 225 litro hartzen ditu eta egiaztaturik dago oreka ona lortzen dauela egurraren eta likidoaren arteko bolumenaren artean. Barrika txikiagoetan, egur gehiegi egongo litzateke eta handiagoetan, barriz, likido asko eta oxigenoa sartzeko arazoak. Neurrira ebagitako egur sikuak bata bestearen parean ipinten dira eta makurdurea lortzeko uztai bategaz atontzen dira. Behin zirkulua egin ondoren, bigarren eta hirugarren uztaia ipiniko dogu eta haritz egurragaz eginiko sua barrikaren erdi-erdian sartu ...