Nahia Saratxu: '-Ranjeno Pleme- bizkaieraz grabautako film serbiarra da'

Andoni Mugica Lopez 2026-02-02 07:55   Barriketan

Ranjeno Pleme, Paleolitikoan kokatutako film serbiarra, hizkuntza zahar batean grabau gura eben. Horregaitik, Novak Sipetic zuzendari serbiarrak, lagun askoren bitartez, Nahia Saratxu ezagutu eban. Halanda ze, larrabetzuko neska gazte horri esker, filma itzuli, aktoreak trebatu eta bizkaieraz grabau ahal izan dabe. 

Orain, Euskal Herrian estreinau gura dabe Ranjeno Pleme film serbiar-euskalduna.

Ikusi hemen trailerra.

 

1.- Zelan parte hartu dozu film horretan?

Gidoia martxan egoanetik, hizkuntza zahar bat erabiltea gura eben. Hasieran, hil da egoan hizkuntza bat erabiltea zan asmoa. Gero, euskeraz egitea pentsau eben, izan be, bizirik dau eta polita da. Beraz, euren kontaktuen bidez, ahoz aho, Euskal Herrira heldu ziran eta nire lagun bategaz jarri ziran kontaktuan. Horrek, ez daki oso ondo euskeraz, beraz, neri galdetu eustian ia prest egongo nitzan. Duda barik, baiezkoa emon neban.  

2.- Izatez, zure ogibidea zein da? 

Diseinu grafikoko ikasketak ditut. Horreezaz gan, tabernetan egiten dot lan. Ez naz itzultzailea, baina asko maite dot gure hizkuntzea.  

3.- Benetan zelebrea. Zelan atondu zara? 

Hasieran, dudak izan nituan, baita itzultzaile bategaz hartu-emonetan jarri edo ez. Gero, zalantza horrek alde batera itxi nituan. Halanda ze, euskerea egunero erabilten dot eta nire bizitearen parte oso garrantzitsua da. Beraz, estimazino osoz egin dodan lana izan da. 

4.- Gustau jatzu esperientzia?

Bai, asko. Proiektu hasieran oso arraro ikusten neban dana. Ordenadore bidez berbetan, proiektu oso ezohikoa aurrez aurre... Zer da hau? Benetan aurrera ateretako kapazak izango gara? Dana oso abstraktua izan zan. 

Gero, bertara joateko aukerea izan neban eta oso harrituta sentidu nintzan. Hizkuntzea latzeaz gan, personan ezagutzeko aukerea izan genduan, baita euren hizkuntzea eta biziteko modua jakiteko be. Beraz, proiektuaz gan, bete-betean euren munduan sartu nintzan. 

5.- Filmeari jagokionez, personaiak euskeraz entzuten ditugu berbetan. Zelan konpondu zarie ahoskera jorratzen?

Sekulako lana egin dogu ahoskerea lantzen. Lantaldekoek idatzi eustenien, 2024ko urtarrilean, testua itzultzen hasi nintzan. Horrezaz gan, audioak grabau nituan oso motel berba egiten eurek ulertu ahal izateko, baita bideoak be, ahoa zelan mobiduten dogun ikusi ahal izateko.

Hori dana egin ostean, maiatzean bertara joan nintzan. Euren hizkuntzea entzutean, harrituta geratu nitzan doinuagaz. Kakoa, ondoko izan zan: eurak zelan esaten daben berba edo letra bat, esaterako, tx, testuan jartea esango zan moduan. Lanketa txiki horreek egin ostean, euskerea ulergarria izatea lortu dogu. 

6.- Halanda ze, zela konpondu zarie aktoreekaz kako horreek transmitiduteko? Izan be, serbioak eta errumaniarrek dira...

Lantaldea ia osoa serbiarrak izan arren, gitxi batzuk errumaniarrak ziran. Beraz, daborduko hizkuntza bi egoazan produkzinoan. Guretzat, hasieran errazagoa izan zan errumaniekaz berba egitea, ondoren, serbiarrak errumarriez pixkat zekitenez hobeto egin genduan lan. Euren artean be asko laguntzen ziran. 

Bestalde, filmeko protagonistea errumaniarra danez, hartu-emon asko izan ditugu. Azkenean, oso ondo moldatu gara.

7.- Beraz, euskeraz ikasi dauela esango zenduan?

Bai, zeozer ikasi dau mutilak [Barreka].

8.- Grabazinoa abuztuan izan zan. Zu ezin izan zinan bertan egon. Hori bai, zure lagun Aritz Ziarsolo bertan egon zan ez?

Ordu asko izan ziran. Goizeko 07:00retan urteten ziran ilundu arte, udan. Aritz, grabazinoan buru-belarri ibili zan, azken orduko zuzenketak, zalantzak eta oharrak emonez. 

Benetan, txalotzekoa izan da bere lana. Esaterako, grabetan, neskek tonu altuagoan egiten eben berba. Aritzen oharrei esker, tonua bajau eben eta emoitzan begi-bistakoa da askoz hobeto funtzionetan dabela. Beraz, beharrezkoa zan bertan egotea. 

Aritzek dino gogorra izan zala, ordu asko eta oso intensoak. Era berean, gauzak ondo urtetan ziran heinean, oso aberasgarria eta polita konbertidu zan esperientzia. Bestalde, tokia be sekulakoa omen zan, mendiz inguratua. Gainera, bertako etxetxo baten egon ziran biziten eta bertako ohiturak ezagutu zituan. Beraz, ez zan izan grabazino esperientzia bat bakarrik, baita kulturen arteko hartu-emonak bizi izateko aukerea be. 

9.- Filma ikusteko aukerea izan dozue?

Bai, filma ikustera konbidau euskuen. Familia eta lantaldekoak bertaratu ziran. Beraz, lagun artean, amaitutako bersino bat disfrutetako aukerea izan genduan. Euskaldun bi, serbioen artean. 

10.- Urte biko lanaren ostean, obrea ikustea hunkigarria izango zan...

Bai. Gainera, oso lan bitxia da, ez edozelakoa. Hainbeste denpora lanean egon ostean, personan ezagutzen ez genduan jentea ikusteko aukerea be egon zan. Beraz, polita izan zan.

11.- Orain, zuen asmoa hemen erakustea da. Zeintzuk dira jarraituko beharreko pausuak hori posible egiteko?

Asmoa jaialdietara aurkeztea da. Halanda ze, bertako jaialdi guztiak gagoz aztertzen, handiak eta txikiak, aurkezteko aukerak ikusten. Hortik aurrera, gura bezain beste zabaltzeko aukerea dago. 

Beraz, hori da lehenengo pausoa: jaialdietan aurkeztea. Horrezaz gan, eurak ona etortzea be da helburuetako bat. 

12.- Gustauko jatzun holako beste proiektuetan parte-hartzea?

Bai, asko. Ez daukat zer ikusirik mundu honegaz, baina sekulakoa izan da. Datorrena onartuko dot.

13.- Mezu berezirik?

Asko harritzen deust han urruneko kultura batek euskerea aukeratzea holako proiektu baterako. Filma aurrera atera ahal izateko lan asko egin da. 

Ikusi argazki guztiak handiago